TIỂU THUYẾT :VỤ ÁN HAI NGÀN NGÀY OAN TRÁI-3 [Tiểu thuyết]

Thứ sáu - 11/09/2015 01:35



 

 

         3- Túy, Lúy là bạn học phổ thông, thân hơn anh em ruột. “Con chấy cắn đôi, củ khoai bẻ nửa”, Lúy giỏi tự nhiên, Túy khá văn, có điều kiện hỗ trợ nhau trong học tập.Đi đâu cũng cặp kè, bạn bè đùa, cặp say “Túy Lúy”, sau khi tốt nghiệp phổ thông, Lúy học kỹ thuật, Túy học báo chí hợp với sở học mỗi người. Túy học xong về tòa báo tỉnh, Lúy học cao học rồi làm giảng viên Đại học X. Họ vẫn qua lại thăm nhau vào dịp lễ tết, hiếu hỷ,tình bạn ngày càng thân thiết. Nhưng Túy hay đến chơi nhà ông Hoành và Lúy nhiều hơn. Vợ Túy không mặn mà với bạn bè,  Lúy ít đến nhà Túy ở khu tập thể bệnh viện tỉnh. Thành thử Túy thân mật với người nhà ông Hoành nhiều hơn, ông Hoành coi như con cháu trong nhà.

        Khi vụ việc xảy ra, Túy theo rõi  sát đưa tin lên báo và tìm hiểu gỡ tội cho bạn. Túy băn khoăn lo lắng khi biết Lúy bị “oan”, cố tìm cách xem có giúp được gì. Nhưng lực bất tòng tâm. Nhà báo không có quyền nhiều. Có những tin do sợ ảnh hưởng địa phương, lãnh đạo không cho đưa. Ở Mỹ báo chí là quyền lực thứ tư, họ tự do thoải mái chỉ tuân theo hiến pháp, pháp luật.

        Ở ta sau khi đổi mới năm 1986 còn đỡ, trước đó nhiều rào cản, bị các cấp can thiệp, chỉ đạo, lãnh đạo, dạy dỗ, cầm tay chỉ việc, phải viết thế nào, đưa tin gì? Phải thông qua cấp ủy, thông qua lãnh đạo, một người chưa đọc thông viết thạo lại dạy nhà báo phải viết thế nào? Họ nghe lỏm nhau câu nói của Bác hồ: “Viết cho ai, viết để làm gì?…”.Để răn dạy những người lăm le cầm bút, ngơ ngác viết báo, viết sách. Trong khi họ không viết nổi bài nói trong các hội nghị, diễn đàn ở huyện, tỉnh. Nhiều người còn nói ngọng, viết không thành câu, không có nghĩa. Không có ý tứ, bố cục lộn xộn, đầy lỗi ngữ pháp chính tả, nội dung sơ sài không có tư tưởng, nhưng thích dạy khôn, dạy đời, hay múa rìu qua mắt thợ.

        Từ khi Lúy lĩnh án 17 năm tù oan trái, cánh cửa cuộc đời khép lại trước gia đình chú Hoành: “Họa vô đơn chí”,“Giậu đổ bìm leo”, con lợn tạ tự nhiên trong chuồng lăn quay chết. Bao của cải ky cóp, lần lượt đội nón ra đi. Ngôi nhà gỗ lim dự định xây tầng lợp mái sáu gian, thu lại còn ba gian nhỏ bé trên mảnh đất cằn cỗi thiếu bàn tay chăm sóc. Chú Hoành lo khiếu nại, giải nỗi oan cho gia đình và cứu con ra tù. Cả nhà sống trong vật vờ lo âu. Một người tù. Cả nhà liên lụy, lo lắng nơm nớp. Không biết còn tai họa đổ xuống lúc nào, chú Hoành luôn đấm ngực kêu khổ, vì ông liên lụy con. Nếu ông không chiếu đèn pin vào người ta, không bị đá ngã, không gọi các con, không xảy ra sự việc dẫn đến tai họa. Ông  nhận lỗi do mình ra nông nỗi. Mọi người khuyên nhủ đừng tự hành hạ, ông không có lỗi.Là tai bay vạ gió. Tại ông trời, hại gia đình ông. Hậu quả tàn khốc.

       Loan anh trai Lúy sau nhiều năm đi xa, được về dạy gần nhà có điều kiện giúp vợ phát triển kinh tế và dạy dỗ con cái, trông nom bố mẹ già, sự việc xảy ra, người ta bóng gió đe dọa cho thôi việc, vì gia đình giết người, ảnh hưởng đến giáo dục học sinh. Thầy cô giáo phải là tấm gương sáng cho học sinh noi theo, trước hết lý lịch phải trong sạch. Gia đình phải cơ bản, lương thiện, nhân ái. Đằng này Loan có em trai giết người, bàn tay vấy máu, sao trong sáng nhân từ. Người ta còn nói, đêm đó, Loan cũng chạy ra, biết anh ta có nhúng tay vào máu, chí ít cũng tòng phạm, đồng lõa với kẻ giết người. Cũng dòng máu không lương thiện chảy trong huyết quản, sao tâm hồn trong sạch. Sao đủ tư cách đứng trên bục giảng, dạy dỗ giáo dục con em nhân dân, thế hệ tương lai của đất nước. Những tâm hồn thánh thiện chưa vẩn bụi đời. Sẽ làm hỏng thế hệ cách mạng cho đời sau, những người kế tục sự nghiệp cao cả vĩ đại của cha ông.

        Người ta suy diễn đủ kiểu, tạo dư luận để phụ huynh lên án, đòi đuổi anh ta ra khỏi trường. Họ nói nhận nhiều đơn thư phản ánh yêu cầu của nhân dân, có người đòi xem thư, họ nói bí mật không  tiết lộ, ảnh hưởng xấu nhà trường, họ cứ úp mở, thì thào vẻ quan trọng, nói bắn tin gia đình ông Hoành. Dùng những người có hiềm khích ghen ghét gia đình ông đưa tin với chính quyền sở tại, phao tin đồn nhảm. Khi con người bị trà đạp, nhấn xuống bùn đen, không ngóc đầu lên được, muốn nhô lên, có kẻ ấn đầu xuống, càng nhô lên càng bị nhấn sâu hơn, có khi còn biến khỏi mặt đất.

       Họ nói không về vườn, cũng đuổi ra khỏi trường, vì trình độ chuyên môn yếu, tư tưởng chính trị kém, bất mãn, quan hệ không trong sáng; không tích cực tự giác thực hiện chủ trương đường lối chính sách của Đảng và Chính phủ, dư luận có lúc ồn ào, lúc im ắng, hư thực. Khó biết, cuối cùng họ chiếu cố giảm nhẹ  đẩy đi vùng sâu vùng  xa. Sau bao năm đi xa, tưởng được về gần, chưa kịp chân ráo, chân ướt, ngồi chưa ấm chỗ lại khăn gói ra đi để mẹ già, vợ dại, con thơ ở lại. Cuộc đời dâu bể không biết đâu mà lường, Loan âm thầm chịu đựng không biết kêu ai. Bố lo lắng mất ăn mất ngủ, kêu oan cho gia đình. Em trai người nhẫn nhịn trong tù, người bị vạ lây không được xét lý lịch đi học, bị khai trừ Đảng.

      Lại một mình nước lọ, cơm niêu nơi đất khách quê người. Hàng tháng  đảo qua nhà vài ngày. Vội vàng chơi với con một lúc, thăm bố mẹ anh chị em, sấp ngửa khăn gói ra đi, cơm đùm cơm nắm,vài bộ quần áo nhàu nát, vài cuốn sách quăn gáy rách bìa, chiếc xe đạp cọc cạch không chuông không phanh, săm lòi  ra ngoài lốp, phải buộc dây cao su.

                                                         “Đoạn trường thay lúc phân kỳ

                                                    Vó câu khấp khểnh, bánh xe gập gềnh”.

       Đạp xe mấy chục cây số trên con đường đầy ổ gà, ổ voi ngẫm câu thơ của cụ Nguyễn Du rất hợp với hoàn cảnh, Loan buồn lo lắng, sợ có người bới móc chuyện nọ, chuyện kia. Phải chấp hành nghiêm chỉnh nội quy, quy chế của nhà trường. Tuy nơi mới không ai biết quá khứ của anh.          Nhưng lãnh đạo được bàn giao kỹ lưỡng lý lịch gia đình bản thân anh. Ngay buổi đầu tiên nhận công tác, anh được Hiệu trưởng gọi đến trao đổi theo chỉ thị của cấp trên có thẩm quyền, phải thận trọng trong công tác và sinh hoạt hàng ngày phải thường xuyên tu dưỡng đạo đức tác phong gương mẫu của người thầy giáo XHCN xứng đáng tấm gương sáng cho học sinh noi theo, phải giữ vững lập trường tư tưởng chính trị, rèn luyện tay nghề, củng cố chuyên môn, quan hệ đúng mực với lãnh đạo và đồng nghiệp, không chơi bời giao du với kẻ xấu, bất mãn nói xấu chế độ, phá hoại sự nghiệp xây dựng Chủ nghĩa xã hội của đất nước và nhân dân, hạn chế xảy ra việc ảnh hưởng xấu đến tập thể, nhà trường. Người thầy giáo phải là cán bộ của Đảng trên mặt trận tư tưởng văn hóa, tuy không nói ra nhưng Loan hiếu ý ngầm răn đe của lãnh đạo, rằng họ rất rõ gia đình anh, quá khứ bản thân, vết đen trong lý lịch không để học sinh, phụ huynh biết. Anh phải thận trọng giao du với bạn bè, lời ăn tiếng nói, những vụ va chạm ngoài xã hội. Phải thận trọng trong mọi việc, mọi lúc, mọi nơi, phải biết mình là ai, ở vị trí nào, mặt nào yếu kém phải khắc phục.

       Anh phải đối xử tốt với lãnh đạo, ngoan ngoãn phục tùng, nghe lời, họ sẽ bỏ qua cho, không bao giờ được phê phán, anh phải mũ ni che tai, làm tròn bổn phận. Anh hiểu hậu quả nặng nề ghê gớm nếu xảy ra việc gì, hoặc lời nói làm mất lòng họ, cố gắng giữ mối quan hệ vừa gần vừa xa.           Giữ đúng khoảng cách an toàn nhất, không thân mật quá kẻo coi là sàm sỡ, không xa cách quá bị coi là thờ ơ bàng quan. Kể cả đội ngũ giáo viên, anh cũng thực hiện sự bất thân sơ. Coi mọi người chỉ là quan hệ công tác. Hết giờ lên lớp ở nhà soạn bài, chấm bài, đọc sách. Không chơi bời giao du với bất kỳ ai. Không thăm hỏi học sinh, phụ huynh. Không quan hệ nhờ vả giúp đỡ việc gì. Để tránh hậu họa có thể xẩy ra bất kỳ lúc nào. Anh như cá nằm trên thớt, như leo dây, lúc nào cũng nơm nớp lo sợ, tâm thần hoảng loạn lo lắng nhìn trước ngó sau như người ăn trộm.

       Lại nói về chú Hoành, 5 tháng giam giữ, bị hành hạ, tinh thần thể xác, sức khỏe giảm sút, chưa hồi phục, thêm một việc đau xót. Nguyễn sỹ Lượng em trai Lúy bị kỷ luật khai trừ Đảng với lý do trời ơi đất hỡi: Cùng bố và anh “can tội giết người”. Sao lại có lý do kỳ quặc vậy? Không hiểu kỷ luật kiểu gì? Điều lệ nào? Tự nhiên bị gán tội “tòng phạm”. Nếu tòng phạm phải do tòa án tuyên và phải có quyết định hình phạt.Đằng này tội rất mơ hồ. Đêm xảy ra, Lượng chỉ chạy theo các anh, không hành động, không vũ khí, sao “can tội giết người”? Cái lý nào vậy?

        Cơ quan quân đội cũng võ đoán. Đau hơn nữa, do lý lịch, “can tội giết người” bị kỷ luật, Lượng không được đi đại học, dù thi đủ điểm. Chính quyền xã và đơn vị không đảm bảo lý lịch, một sự trù úm không hiểu nổi.Đau nhất chú Hoành, mong đứa con trai út đi đại học, giờ không  hy vọng. Cánh cửa đại học chặn lại trước gia đình chú. Khi nghe quyết định kỷ luật Lượng và không được đi đại học, chú gục ngã bất tỉnh nhân sự, các con phải gọi cấp cứu đưa bệnh viện, điều trị hàng tuần mới khỏi.

       Túy đang đọc tờ quyết định kỷ luật Lượng, Liên vợ Lúy bế  con gái bước vào. Anh ngỡ ngàng trước vẻ võ vàng tiều tụy của cô. Mới ngoài 20 tuổi, trở thành thiếu phụ đơn chiếc. Mang trên vai gánh nặng vợ kẻ giết người, vợ chồng mới cưới hai năm, sống chung chưa bao nhiêu, tình cảm chưa sâu sắc, hương lửa chưa nồng, mới quen hơi bén tiếng, thời gian hòa nhập chưa nhiều, không biết có đủ gắn bó hai cơ thể, hai tâm hồn, hai mảnh đời lắp ghép theo quy luật của tạo hóa, Lúy thụ án 17 năm sống trở về, cô trên 40, hết tuổi thanh xuân người thiếu phụ đầy sức sống, những năm sung mãn nhất người phụ nữ phải sống lẻ loi đơn chiếc gối lạnh chăn đơn, phải đè nén sự đòi hỏi xác thịt người đàn bà một con trước sự thèm muốn của cánh đàn ông đói khát, tâm hồn hiu quạnh trong đêm đông giá buốt thiếu hơi ấm. Cô có chịu được bao lời ong tiếng ve của người đời, sự châm chọc trêu ghẹo khơi gợi, những cạm bẫy vô hình và hữu hình, mồi chài quyến rũ, Liên là thiếu phụ có vẻ đẹp đằm thắm, dịu dàng không rực rỡ nhưng mặn mà duyên dáng thùy mị nết na, có sức lôi kéo cuốn hút không chỉ cánh đàn ông có vợ, mà cả trai tân.Nhiều người đi ngang đều ngoái đầu nhìn vẻ duyên dáng thướt tha tự nhiên của cô, nét  buồn xanh xao tăng thêm vẻ quyến rũ bí ẩn của người phụ nữ thắt đáy lưng ong, thiếu bàn tay ve vuốt sục sạo tấm thân mềm mại hấp dẫn nồng nàn trong đêm trường vắng lặng dằng dặc mất ngủ vì nhớ chồng, nhớ mùi đàn ông.       Nhiều đêm cô quằn mình chịu đựng, ôm ghì đứa con, ghì nén cảm xúc đang trỗi dậy trong lòng, con quỷ dục vọng gào thét dữ dội, cô nằm chong mắt cho đến sáng, ai cũng xót thương cô, lo cô không vượt qua thử thách chờ chồng nuôi con. Luật pháp cho phép cô được giải thoát khỏi người chồng tù tội xây dựng hạnh phúc mới.

       Xót thương người thiếu phụ trẻ, Túy bồi hồi xúc động bần thần, hờ hững đưa trả chú Hoành tờ quyết định hỏi:

- Thúy và Hiền học hành thế nào?

    Chú Hoành thở dài ngao ngán:

- Chán lắm cháu ạ. con Thúy biết hoàn cảnh gia đình không thi đại học, học lớp y tá mong có việc làm giúp đỡ bố mẹ. Nhưng không nơi nào nhận. Lý lịch gia đình chú ai dám nhận.Nó cũng dòng máu lạnh, sao hành nghề lương y? Họ không nói thẳng nhưng bóng gió xa xôi. Đành chịu, biết làm sao. Con Hiền thấy các anh chị bế tắc bỏ học, nói học không giải quyết việc gì. Lại tốn công tốn của. Ở nhà giúp đỡ bố mẹ đồng áng.

      Nghe thế Túy giật mình thảng thốt, không ngờ hậu quả dây chuyền như bom hạt nhân đổ xuống gia đình chú Hoành. Túy ngồi lặng hồi lâu, ngó quanh nhìn hai cô gái, chợt thấy Thúy có dáng thiếu nữ vẻ đẹp hoang dã của bông hoa núi rừng nguyên sơ, người cao cân đối, ngực đầy đặn rất nở, mắt tròn xoe, mũi thanh, răng trắng, nổi trên nền da nâu rất đẹp. Mái tóc dày đen nhánh dài quá thắt lưng. Tự nhiên Túy thổn thức rung động trước vẻ đẹp buồn rầu của cô.

       Túy thương cảm lo lắng,tai họa chặn đứng tương lai, con đường vào đời của cô gái ngây thơ trong sáng chưa vương vấn, tâm hồn như tờ giấy trắng, có thể bị vấy bẩn vì sự oan trái, cuộc đời cô sẽ ra sao? Cô 18 tuổi, tràn đầy sinh lực, nếu gia đình không gặp nạn, đời cô sẽ  hạnh phúc, không ít chàng trai theo đuổi, chiều chuộng, trước kia lúc học với anh cô, Túy đến chơi, cô bé chín mười tuổi, tóc bỏ đuôi gà, chân tay lấm lem, anh không để ý. Nay  cô như một bông hoa chớm nở, e ấp hứa hẹn rực rỡ.

        Thấy anh Túy để ý, cô cúi đầu e thẹn, má ửng hồng, vân vê tà áo, chớp chớp cặp mắt to đẹp nhìn Túy rồi  cúi đầu e ấp. Ánh mắt hai người chạm nhau, như luồng điện giao nhau, cô biết Túy cùng học và thân với anh trai, giờ anh ngồi tù, anh này là phóng viên hào hoa phong nhã,  cô thổn thức xao xuyến. Cô biết anh có vợ con  chỉ thoáng  mơ mộng xa xôi trong lòng của những cô gái mới lớn có nhiều ước mơ bay bổng lãng mạn, cả hai vương vấn ưu tư, họ nhận thấy tình cảm mới nhen lên trong lòng, dù mơ hồ mong manh như ảo mộng vụt biến, nhưng rất sâu sắc.

       Bữa cơm gia đình chú Hoành đạm bạc. Nói cơm nhưng toàn sắn và khoai lang. Giữa bàn bát nước chấm, bà Hoành ốm đau nghe chuyện, lóp ngóp bò dậy tham gia. Bát nước chấm người hàng xóm cho cháu ạ, mợ đổ thêm muối và nước sôi vào. Từ ngày Lúy đi, túng quẫn quá.Mợ đau yếu, có lần nằm mơ Lúy chết trong tù hiện về.

-Bà hay nói lung tung, ông Hoành gắt vợ. Nói rồi ông quay mặt sang Túy – Mợ mày dạo này hay sinh chuyện. Hễ ai đến, người mệt vẫn cố ngồi dậy bắt chuyện, cứ luyên thuyên như điên dại, chú chết thì thôi, còn sống chú còn khiếu nại, bán nhà ở bụi chú cũng theo đến cùng. Phải ra Quốc hội, Chính phủ, Trung ương cũng theo. Chẳng lẽ không còn công lý. Vẫn còn nhiều người tốt. Nếu không dân mình sao sống được. Không lẽ để người dân bị oan ức, chịu sao nổi. Vô cớ bị tù đày, dân chủ ở đâu, nhà nước nhân dân ở đâu, phải có cấp nào minh oan cho người dân. Sai ở người thừa hành, đường lối pháp luật không sai, phải không cháu? Vì cán bộ quan liêu cửa quyền, vô trách nhiệm  dẫn tới oan sai, luật pháp bao giờ sai?

       Luật do những người có trình độ làm ra, được Quốc hội phê duyệt, sao sai được. Có thể do trình độ cán bộ thấp, yếu kém vận dụng sai.

Sai  phải sửa, phải tự nhận khuyết điểm và sửa chữa, con người có phải thánh mà không sai. Nhưng chót làm sai phải bảo nhau sửa. Dưới không sửa, trên phải sửa, để người dân mang oan.

        Trong bữa cơm Thúy ngồi đầu nồi lựa xới bát cơm không độn khoai sắn cho Túy nhưng anh chỉ đòi ăn khoai và sắn, nói lạ miệng, hai người giằng nhau, tay anh chạm ngón tay cô, như bị điện giật. Thúy đỏ bừng mặt, cố giấu cặp  má nóng ran không biết để vào đâu, Túy liếc nhìn cô xúc động quên cả ăn. Hai luồng ánh mắt thỉnh thoảng chạm nhau như ánh chớp, họ vội cụp mắt xuống che giấu. Không hiểu sao tự nhiên hai người ngượng ngập, Thúy là cô gái mới lớn, điều đó dễ hiểu, Túy từng trải có vợ con, không trẻ trung ngây thơ, không giải thích nổi, tình cảm con người có nhiều bí ẩn tận nơi sâu thẳm trong vô thức không thể biết.

         Túy nghe chú Hoành nói thông cảm và lo lắng. Đúng như thế. Nhưng lắt léo nhiều uẩn khúc, không thẳng băng như vậy. Xưa nay quan xa nha gần, sự đời rắc rối. Luật thì rõ ràng nhưng triển khai thực hiện và vận dụng vào từng việc cụ thể  mù mờ phức tạp. Chỉ cần tâm không sáng, trí không trong, mờ đục ngay, biến hóa, lại cửa quyền, quan liêu, dốt nát, vô trách nhiệm, một ly đi một dặm, từ không thành có, bé thành to, đơn giản thành phức tạp, hay ngược lại. Gỡ không khéo thành mớ bòng bong, rồi tự ái, sĩ diện cá nhân, hẹp hòi, thiển cận, đủ thứ bệnh giáo điều, hữu huynh, kinh nghiệm, bảo thủ, trì trệ, phức tạp lắm. Cuộc sống phát triển, càng phức tạp, con người khôn ngoan, xảo quyệt, tham lam, tư hữu,thủ đoạn, đểu cáng, ti tiện.

 



 

                               ***

 

Túy hỏi chú Hoành:

- Từ dạo ở trại về chú ra Hà Nội mấy lần?

- Tính từ tháng 7 năm 1983 đến hết năm 1984 chú đi ba lần. Lần đầu vào Viện kiểm sát nhân dân tối cao. Hôm ấy họ thông báo họp, không ai tiếp.          Một bà người to béo ngồi chờ ở ghế tự nhiên lăn quay bất tỉnh. Mọi người hô hoán cán bộ phải  đưa cấp cứu. Bà ta kêu cứu mấy năm về chuyện nhà đất, nhiều người quen mặt. Chẳng hiểu sao vẫn chưa được giải quyết. Có người nói bà ôm một bó đơn từ đủ loại, các cấp giải quyết nhưng vẫn chưa xong. Chú ngẫm việc mình tù oan  chưa được giải quyết, việc đất đai thuộc dân sự càng khó. Người dân phải theo dài dài. Chú ra ga Hàng Cỏ ngồi chờ. Sáng hôm sau lại vào Viện vẫn thấy thông báo bận họp, không giải quyết. Chú lại ra ga ngồi, ở đây ngồi lẫn khách đi tàu, không mất tiền trọ, như người chờ tàu. Lúc nào buồn ngủ nằm vật vạ ngoài hiên. Đến ngày thứ ba chú vào gặp một cán bộ quãng 40 tuổi cao lớn, mặt bóng nhẫy trắng béo. Ông ấy nhận đơn ghi sổ, vất cho cái giấy biên nhận  và nói: “Bác cứ về, an tâm, chúng tôi sẽ xem xét nghiên cứu và nhanh chóng có kết quả…”

       Nói xong ông ta gọi người khác. Chú chưng hửng không còn cách nào, lủi thủi ra ga mua vé tàu. Cán bộ nói thế mình chịu, nghĩ họ nhận đơn, việc được xem xét ngay. Chú ngây thơ, chờ mấy tháng không thấy tăm hơi. Mấy tháng ở ngoài thấy chóng, Lúy trong tù dài vô tận, không biết bao giờ ra, chú như ngồi trên đống kiến lửa, nhấp nhổm không yên.Tư tưởng phân tán không làm ăn được, lúc nào cũng mong ngóng. Có ai vào ngõ tưởng cán bộ về điều tra xem xét, suốt ngày hy vọng chờ đợi, hết ngày này sang ngày khác, tháng này sang tháng khác, năm này sang năm khác, lòng nóng như lửa đốt, thời gian trôi, nỗi oan to ra. Khối u trong người lớn lên từng ngày,chú lại vác đơn ra đi.

- Chú đi đường phải ăn quán?

- Lấy đâu tiền ăn quán? Bòn nhặt mãi đủ tiền tàu xe. Chú rang gạo, gói khoai lang, mang bi đông nước vối. Nhai nắm gạo rang, uống vài ngụm nước, đỡ đói. Không dám ăn nhiều, không biết phải ở bao ngày, phải dè sẻn, nghĩ  cực quá cháu ơi, không biết vua quan ở đâu,  để thần dân khổ cực thế này?Thời nay không có Bao Công, nếu có chú đội đơn đón đường mong minh oan cho Lúy và gia đình. Giá có tội, đi một nhẽ. Đằng này, không giết người phải đeo án oan cực nhục. Biết ngày nào được minh oan? Chú sợ nó bỏ xác trong tù. Gần hai mươi năm,đời người sống bao nhiêu. Nửa đời sống trong tù, còn là người?

- Lần này chú có gặp?

- Chú đến TAND tối cao, cũng ở gần Viện kiểm sát, chú được một bà nghe nói Trưởng phòng gì đó tiếp và nhận đơn. Chú xán lại gần, chắc chú hôi hám  do đi đường bẩn, nằm vạ vật ngoài ga, bà ta chun mũi, bảo chú ngồi xa ra, hay bà ta sợ chú ám sát? Bà cũng to béo.Quan lại toàn những người to béo. Bà ta mặt mũi phương phi, hồng hào. Không gày gò hốc hác như mấy bà nông dân chân lấm tay bùn. Chỉ độ ngoài 40  trông trẻ lắm, má phấn môi son, như diễn viên. Quần áo sang trọng. Cổ đeo sợi dây chuyền vàng to tướng dễ  mấy cây. Từ bé chú chưa nhìn thấy. Bàn tay trắng múp míp, vài ngón đeo nhẫn vàng chóe. Rõ là người thành phố, không phải lao động chân tay. Bà ta nhìn chú khi xem đơn, có lẽ bà ấy thấy chú già so với tuổi ghi trong đơn, hay bà ta nghĩ chú đi kiện hộ, thày cò thày kiện, đọc đơn xong bà ta gọi điện đi đâu đó. Một lúc sau, quay sang chú hỏi:

- Con ông nhận tội, án đã tuyên, thi hành hai năm còn kêu oan ?

- Nhưng con tôi không giết người. Cán bộ ép cung khai. Nó lo tôi không chịu nổi giam cầm kìm kẹp, nhận để tôi được tha. Cán bộ cũng nói thế. Họ dọa nếu không nhận, cả nhà ngồi tù. Nó phải nhận để cứu cả nhà, họ còn dùng cực hình đối với tôi. Anh cán bộ bằng tuổi con, xách tai và tát tôi. Nó thương tôi phải nghe lời,  nhận tội để họ thả tôi, khi con tôi nhận tội giết người. Thực tình con tôi không giết người.

- Chỉ mấy bố con ông hôm xảy ra sự việc. Không người nhà ông thì ai?

- Cán bộ điều tra phải xem xét tìm  ra thủ phạm. Sao đổ riệt cho bố con tôi. Hôm đó nó cầm dao chạy ra. Nhưng hai người kia đi xa, có gặp mà giết. Không ai trông thấy nó giết người. Không có nhân chứng, vật chứng sao khép tội. Họ cũng biết thế  tìm mọi cách bắt nhận tội, chúng tôi dân ngu khu đen. Không hiểu ra sao, chỉ biết không giết người. Đó là điều chắc chắn, nên lăn lộn mấy trăm cây số ra kêu oan. Nếu giết người kêu làm sao, mong các cấp xem xét.Bà ta ngẫm nghĩ một lúc nói:"Thôi,chúng tôi sẽ xem xét, bác cứ về."  Bà ta lại vất cho cái giấy biên nhận như  Viện kiểm sát, cũng nói sẽ nhanh thôi, bác yên tâm về đi, rồi bà ta gọi người khác. Nét mặt vô cảm. Chú đứng dậy, tần ngần  không biết nói sao. Có nằm  vạ không ăn thua. Lại về chờ đợi mong ngóng công lý đến với gia đình, nhưng  bóng chim tăm cá. Chú ngày càng già yếu. Kinh tế kiệt quệ, Lúy vẫn trong tù mong ngóng ở ngoài kêu oan, sớm được ra. Hôm chú ở TAND tối cao gặp hai mẹ con ở Cà Mau bị bọn cò mồi lừa mấy triệu. Chúng nói quen người trong Tòa, dụ đưa tiền chạy sẽ được kiện. Thế là tiền mất tật mang. Hai mẹ con ăn trực nằm chờ hàng tháng tốn nhiều tiền,nhà mình lấy đâu ra? Chờ đợi mong ngóng mấy tháng không thấy tăm hơi, chú lại khăn gói ra đi. Trước khi đi chú thăm Lúy xem tình hình, ra tỉnh hỏi. Rồi ra Hà Nội. Chú biết TAND tối cao và Viện kiểm sát tối cao chỉ nhận đơn để đấy, chú mang  giấy biên nhận của các cơ quan trên ra Quốc hội. Người thường trực nhận đơn bảo: Các ban chuyên môn đang họp. Bác cứ yên tâm. Chúng tôi nghiên cứu gấp và chuyển xuống các cơ quan trên làm rõ sự việc. Chắc sẽ nhanh thôi. Họ nói ngọt sớt. Chú có kinh nghiệm hai lần, không tin lời hứa hão của họ. Nhưng  không biết làm thế nào? Chẳng nhẽ nằm vạ. Mấy lần chú nghe dân nói với nhau có người mang chăn màn, xoay ra nằm chờ cửa văn phòng tiếp dân của Chính phủ theo kiện. Các chính quyền địa phương phải cho xe đón  mới về, phải hứa giải quyết mới chịu về. Có nơi đi hàng đoàn, xếp hàng tiến vào Quốc hội như đi biểu tình, hội họp, không hiểu các cấp chính quyền làm ăn thế nào, để dân ra Trung ương khiếu nại đông thế. Đơn từ cứ lòng vòng từ xã lên huyện, xuống tỉnh ra Trung ương rồi lại quay về địa phương. Mỗi vòng hết mấy tháng, có khi hàng năm. Có người theo mãi ngán bỏ cuộc, nếu là dân sự, quyền lợi kinh tế. Những người oan sai bị tù như gia đình chú  kiên trì vì sinh mạng, danh dự, uy tín của gia đình, dòng họ, muôn đời con cháu mai sau. Phải quyết làm rõ. Có lẽ chú phải mang chăn màn ra Trung ương nằm  đợi giải quyết ?

        Túy nghe chú Hoành, hiểu và thông cảm hoàn cảnh của chú. Túy là phóng viên báo biết nhiều vụ việc các cơ quan chức năng làm oan sai người dân,song cơ chế chưa rõ ràng, luật chồng chéo, có nhiều kẽ hở. Kẻ xấu lợi dụng lách luật, người dân không biết. Không làm gì được,đơn từ lòng vòng mất thời gian công sức tiền bạc mà có được, việc phân cấp giải quyết không rõ ràng, minh bạch, rất khoát, các cơ quan đẩy cho nhau. Không ai nhận lọ mắm thối. Họ hiểu tâm lý người dân. Đi mãi chán nếu không thật sự nghiêm trọng đành bỏ cuộc. Không tài lực, phó mặc số phận con tạo xoay vần. Để lâu phân trâu hóa bùn. Rồi đánh bùn sang ao. Cán bộ hết nhiệm kỳ  nghỉ. Việc còn đấy. Người mới lên không biết đầu cua tai nheo thế nào? Lại làm từ đầu. Chỉ chết dân. Có người chưa được giải quyết, ốm đau chết. Người chết hết chuyện. Túy nghe chú Hoành kể chuyện đi khiếu nại  xót xa thương cảm. Muốn giúp, không có cách. Anh suy nghĩ mãi, nghĩ mình  phóng viên quèn tờ báo tỉnh lẻ. Không quyền thế, cánh vế sao giúp được người bạn gặp bước gian nguy. Lòng anh cay đắng muôn phần. Tự nhiên anh  thương đứa con gái lớn chú Hoành. Với hoàn cảnh thế cô vào đời ra sao? Chợt một ý lóe trong đầu. Mấy hôm sau anh đến báo  xin cho Thúy làm văn thư tạp vụ tại tòa soạn, tạm thời làm hợp đồng một thời gian, chờ biên chế chính thức.

     Gia đình chú Hoành phấn khởi, nhất là Thúy. Cô tưởng chết già nơi xó quê nghèo heo hút. Đang lúc khó khăn túng thiếu trăm bề. Chú Hoành cảm ơn Túy, rớt nước mắt vòng quanh. Thúy vui mừng khôn xiết. Cô được ra tỉnh làm việc, mở mang đầu óc, tầm nhìn, có thu nhập đỡ thêm bố mẹ, có điều kiện sẽ theo học lên. Đời cô có sự đổi thay.

 

                               ***

 



 

 

       Trước khi làm việc, Thúy muốn thăm anh trai, từ ngày anh đi trại, cô chưa được gặp. Nhân tiện báo tin vui cô có việc làm, chắc anh vui lắm. Biết ý định của Thúy, Túy hứa thu xếp đưa cô đi, anh cũng muốn thăm người bạn, thăm dò tình hình, xem  giúp được việc gì.

       Túy mượn xe máy, hai anh em vui vẻ vượt gần trăm cây số ra trại thăm Lúy. Cả gia đình chú Hoành phấn khởi. Họ đi từ 6 giờ sáng. Thúy mặc chiếc áo màu xanh da trời quần âu bó sát cặp đùi nở nang tóc tết đuôi sam, mặt rạng rỡ, hai má hồng hào có lúm đồng tiền, nụ cười tươi tỉnh, bước đi uyển chuyển tự nhiên, duyên dáng. Túy nhìn thấy cô từ xa, trái tim rung động thổn thức xốn xang khó tả. Trong lòng dấy lên một tình cảm lạ như sợi dây huyền bí nối hai tâm hồn. Thúy hồn nhiên vui tươi của cô gái mới lớn, lần đầu tiên đi xa háo hức, được thăm anh trai cô mong nhớ. Do hoàn cảnh khó khăn, đi lại tốn kém, cô chưa thăm anh. Việc thăm nuôi  chủ yếu bố và các anh. Gần hai năm không gặp từ hôm xử án, cô khóc chạy theo xe tù gào thét gọi anh. Không biết giờ anh thế nào? Chắc già đi nhiều. Ở trong tù, đói rét khổ sở.

       Túy ưu tư trầm ngâm nghĩ ngợi, gần đây gia đình anh lục đục. Cô vợ y sĩ ở bệnh viện tỉnh, mỏng mày hay hạt, mắt sắc lẳng lơ, hay đua đòi chúng bạn gây cho anh nhiều khó khăn. Họ có cô con gái hai tuổi. Cô vợ đi trực đêm hay vắng nhà, bỏ mặc hai bố con. Gia đình anh ở một gian nhà 15m2 khu tập thể bệnh viện. Nhiều hôm cô về muộn, đứa con gửi nhà trẻ không người đón. Túy làm việc tòa báo, thời gian cũng thất thường.          Có buổi ở nhà, có đợt đi suốt ngày, hay về muộn. Thỉnh thoảng  xuống địa phương vài ngày mới về. Không ai trông nom đưa đón con. Phải nhờ hàng xóm, làm phiền người ta. Anh thương con không biết làm sao. Anh cảm thấy vợ anh có vẻ thờ ơ gia đình chồng con, như có thú vui bên ngoài, Túy nghe lời xì xầm về vợ, không để ý. Do công việc quan hệ, tiếp xúc nhiều nên thoáng, không khắt khe, anh hiểu hoàn cảnh mình cũng thế. Có người nói cô  thân với tay bác sĩ Trưởng khoa, anh cho là quan hệ công việc chuyên môn của họ, không phải là chuyện riêng tư. Tuy anh biết hay có chuyện tình công sở giữa những người cùng  làm việc.

       Thời gian gần đây, anh thấy vợ chểnh mảng việc gia đình không quan tâm thu vén như trước. Cô ta có sự thay đổi lối sống, tính cách, tính tình, tư tưởng. Anh có thoáng nghĩ, nhưng lại gạt đi. Từ hôm nhìn thấy con gái chú Hoành như bông hoa chớm nở, gặp hoàn cảnh éo le, lòng anh trào lên thương cảm, xao xuyến. Anh thấy cô bước vào đời, phải chịu đắng cay nên thương xót. Từ hôm đó Túy luôn nghĩ đến cô, thương cô như đứa em gái, anh để ý tìm việc cho cô, giúp cô, giúp gia đình chú Hoành. Nhìn cô gái vui tươi nhí nhảnh, vô tư yêu đời, anh lại nghĩ đến vợ, lòng buồn rầu. Tự nhiên sự so sánh trong lòng.

     Thúy ngồi sau kể chuyện ríu rít, cười nói như chim sổ lồng. Anh lây niềm vui của cô, tâm hồn trẻ lại, yêu đời. Anh em chuyện trò vui vẻ, đến cổng trại giam lúc nào. Niềm vui làm thời gian trôi nhanh.

      Cán bộ trại thấy Túy đưa thẻ nhà báo tưởng anh đến tìm hiểu tình hình  rối rít tiếp đón.Khi biết mục đích anh đến thăm bạn  tù bỗng thay đổi thái độ, không sốt sắng như lúc ban đầu. Họ lấy lại vẻ mặt lạnh băng. Túy cười thầm sự thay đổi thái độ của họ. Anh nghĩ phải làm một chuyến tham quan để viết bài xem họ đối xử thế nào. Anh biết phải có giấy giới thiệu của tòa báo và cơ quan chủ quản. Hôm nay anh không có ý định, không chuẩn bị giấy tờ. Đóng vai trò thăm “phạm” vậy.

      Thúy còn trẻ ngây thơ chưa trải việc rất lạ sự thay đổi thái độ của họ.Thời gian thăm nuôi có hạn, Túy dành cho anh em  nói chuyện, sau khi thăm hỏi sức khỏe và tình hình của Lúy. Thúy nước mắt lăn dài trên má khi nhìn anh trai tiều tụy, ốm yếu.Mới hai năm, anh già nhanh quá. Cô tưởng như mấy chục năm chưa gặp. Mặt hốc hác, vẻ sầu muộn lo lắng khi biết việc khiếu nại chưa có kết quả. Chắc anh không hy vọng được minh oan, ra trại sớm? Nếu phải thụ án 15 năm nữa. Khi ra thành ông già, cuộc đời anh coi như chấm hết.

      Hồi còn học cấp 3 anh say mê đọc “ Những người khốn khổ” của Vích to Huy gô.Anh thương cảm và ngưỡng mộ người tù khổ sai Giăng Van Giăng. Người tù đó cũng án khổ sai 17 năm. Ôi! Sao lại có sự trùng lặp thế. Giăng Van Giăng vì thương các cháu đói khổ,  mấy cái bánh mỳ, Bị kết án tù 17 năm. Còn anh, vì thương cha già không chịu cảnh tù, nhận tội theo sự sắp đặt của những người có quyền bị kết án 17 năm . Cuộc đời anh  giống người tù khổ sai tận bên Pháp?

       Khi biết em gái được người bạn giúp đỡ có việc làm tại tòa báo, anh vô cùng phấn khởi. Thầm cảm ơn bạn trong lúc khó khăn không bỏ rơi, giúp đỡ gia đình anh rất nhiều. Túy không sợ bị liên lụy bảo lãnh cho em gái anh vào làm tòa báo, trong lúc gia đình anh gặp nạn.Thật là quý. “Một miếng khi đói bằng một gói khi no”. Khi khó khăn mới biết ai là bạn bè chân chính. Chỉ có tình  bạn trong sáng mới có sự giúp đỡ vô tư. Người chân chính cao thượng không bỏ rơi bạn bè trong lúc hoạn nạn. Nhất là  gia đình anh có chuyện, Nếu có việc xảy ra, Túy bị kỷ luật . Vì bố anh không chịu an phận, kiện cáo khắp nơi.

        Trong tù nghe cán bộ nói gia đình anh kiện tận Quốc hội, Chính phủ. Nhưng không ăn thua, họ nói thế. Cứ an tâm thụ án may được giảm. Kiện tụng mãi không hy vọng về sớm, dù chỉ một ngày. Họ bóng gió này nọ,  chú Hoành không ngán. Vì danh dự và nhiều quyền lợi khác, anh không có tội, anh tin chân lý sẽ sáng tỏ. Anh ra tù, được minh oan, được trả lại danh dự và quyền lợi. Anh có thể ở tù bao lâu, nhưng không thể mang tội giết người. Mang tội giết người nhục muôn đời. Con cháu gánh tiếng xấu. Gia đình, họ hàng bị nhục. Anh quyết tâm phải sống và kiên trì đấu tranh chứng minh vô tội. Anh có gia đình, bạn bè bên ngoài giúp đỡ. Anh phải có niềm tin và hy vọng.

         Trong lúc anh trai suy nghĩ vẩn vơ, Thúy cứ ngắm nghía xuýt xoa, nước mắt chảy đầy hai má, cô mấy lần lấy khăn lau. Lúy nhắc em không được khóc. Phải cứng rắn, anh không sao. Anh trải qua thời kỳ gian khổ, giờ quen rồi. Anh chỉ nhớ gia đình, bố mẹ, anh em, vợ con. Anh rất thương và lo cho cha. Nếu không được minh oan. Cha anh liệu  sống đến ngày anh ra khỏi nơi này. Anh có được nhìn mặt cha lúc lâm chung. Sao cuộc đời bạc bẽo, ông trời đày đọa anh?Từ một giảng viên đại học tương lai nhiều hứa hẹn vinh quang. Bỗng chốc biến thành tù nhân nguy hiểm giết người. Trong mọi tội con người trên thế gian, tội trọng nhất là giết người. Ngày xưa “Sát nhân giả tử”. Giết người phải đền mạng. Đó là cách răn đe  đừng giết người vì bất cứ lý do gì.

      Thời gian thăm phạm nhân trôi nhanh. Hai anh em chưa nói được gì đã hết.Vì Thúy cứ khóc suốt. Lúy trầm ngâm suy nghĩ lo lắng. Thành thử bao điều anh em muốn nói chưa kịp.Trong lúc hai anh em nói chuyện, Túy tranh thủ xem xét trại giam, hỏi han cán bộ trại, tình hình sinh hoạt lao động cải tạo của phạm nhân. Với tư cách thăm người tù phạm, anh quanh quẩn xung quanh. Anh quay lại an ủi Lúy vài câu, nhắc bạn gắng giữ gìn sức khỏe, giữ vững niềm tin. Mọi người ở ngoài sẽ cố gắng tìm cách minh oan, cứ tin tưởng vào chính sách của Đảng và Chính phủ. Công lý phải được sáng tỏ. Chân lý chỉ có một,cố gắng chờ đợi, phải có thời gian, không nóng vội được. Lúy cảm ơn bạn quan tâm giúp đỡ trong lúc khó khăn. Nhất là với cô em gái yêu quý của anh. Nó còn bé dại, ngây thơ bồng bột. Bạn phải quan tâm kèm cặp, sẽ vất vả, gia đình tôi không bao giờ quên ơn. Ơn huệ gì? Anh em bè bạn phải giúp đỡ nhau. Khách sáo quá, hai người bạn ôm nhau thắm thiết rồi từ biệt. Lúc ra về, Thúy lại khóc nức nở sưng cả mắt. Cô thương anh quá, khóc suốt. Đến lúc ra về mới nói trong nước mắt, mong anh giữ sức khỏe, cả nhà nhớ anh, thương anh, anh cứ yên tâm, không lo lắng hại sức khỏe, chị và cháu khỏe, bé Ánh cứ hỏi bố hoài, lúc lên xe, cô còn nức nở mãi.

       Hai anh em ra về lòng trĩu nặng, không trò chuyện vui vẻ như lúc đi. Mỗi người có tâm sự riêng, đường xóc gặp ổ gà xe chồm lên, người Thúy áp sát lưng Túy, hơi âm truyền sang êm dịu. Cô bé mải khóc sướt mướt không để ý. Những lúc xe chồm lên cô vội ôm lấy anh  đè bộ ngực nở nang êm ái vào vai anh, anh thấy  dòng điện chạy qua cơ thể,  anh rúng động, chao đảo.

        Cả hai im lặng lầm lũi trở về, lúc đi Thúy ríu rít hỏi chuyện, lúc về cô im thít không nói. Túy hiểu tâm sự cô, không hỏi hay nói gì, sợ cô buồn rầu. Thúy thương anh trai, vài năm mới gặp, anh thay đổi, già đi nhiều, lòng cô xót xa. Cô lo cuộc đời mình, không biết ra sao. Bạn bè nhiều đứa đại học, học nghề. Có đứa ở nhà lấy chồng sắp có con. Cô dở dang, không biết cuộc đời thế nào. Anh Túy cố gắng giúp cô có việc làm, may ra cuộc đời có bước ngoặt, nếu không, cô chết già nơi làng quê nghèo nàn, lạc hậu, cả đời không ngửa mặt được. Cô là thiếu nữ không  rực rỡ nhưng  nhan sắc và có duyên. Do hoàn cảnh gia đình, khó tìm nơi xứng đáng.

         Những gia đình điều kiện khá giả danh giá ngại quan hệ với nhà cô. Những người muốn không ra gì, ở nông thôn hay mặc cảm. Và lúc đó chủ nghĩa “lý lịch” còn nặng nề. Những gia đình có tai tiếng bị người đời dè bỉu xa lánh. Anh Lượng cô và người yêu sắp đi đến hôn nhân, bị kỷ luật bởi “Can tội cùng bố và anh trai giết người”. Gia đình nhà gái lảng tránh, bùng luôn. Vì bố cô gái  cán bộ cấp huyện không chấp nhận con rể như vậy. Không muốn thông gia với gia đình giết người. Họ nói không môn đăng hộ đối. Sợ lây bệnh giết người. Anh cô chán nản, bỏ đi mấy tháng, cả nhà lo lắng sợ anh phẫn uất tự sát.

       May chị  Liên vợ anh Lúy là người hiền thảo, chung thủy với chồng. Mặc dù có lần đến thăm, anh khuyên chị về tìm hạnh phúc mới, không chờ anh, với án 17 năm, dù sống trở về anh đã già. Chị không thể hy sinh cuộc sống tươi đẹp tuổi thanh xuân vì  chồng mang án giết người.

       Thúy biết gia đình cô lâm vào tình cảnh bi đát, ban ngày đi làm, đêm cô  ngủ vùi, không chơi bời giao du, cô sợ ánh mắt khinh bỉ của mọi người. Dù cô không làm gì nên tội, nhưng cô là em kẻ giết người, có người muốn tìm hiểu cô xây dựng gia đình, cô lảng tránh. Mặc dù tuổi cô đang khao khát yêu đương. Bản tính cô mãnh liệt, lòng tự trọng cao, cô không muốn yêu đương hay lấy chồng trong lúc  yếu thế, cô sợ bị lép vế, bị áp chế trong hoàn cảnh, tuy cơ thể cô hàng ngày đòi hỏi. Sức sống tuổi trẻ trỗi dậy, thiên chức làm mẹ thúc giục. Cô tự biết mình. Nếu gia đình không xảy ra chuyện, cô có thể lấy chồng xứng đáng. Phải lấy người không ra gì, thà ở vậy suốt đời.

       Chú Hoành mải khiếu kiện, lo đứa con trong tù, ít quan tâm hai cô con gái đang lớn. Có lúc bất chợt thấy hai người con gái như hai bông hoa rực rỡ, ông ngậm ngùi thở dài một mình, nhưng chỉ thoáng qua, tâm trí ông tập trung hết vào việc giải thoát Lúy ra tù. Mọi việc khác tính sau. Bà vợ ông lo lắng hai cô con gái, không biết làm thế nào? Cả hai ông bà nghĩ hai cô nhỏ tuổi.Thúy 18 tuổi, Hiền 15,  chưa nhiều, cuộc đời chúng còn ở phía trước.

     Hôm nay ngồi xe anh Túy, do va chạm cơ thể cô xốn xang, tình cảm mơ hồ xuất hiện thoảng qua. Cô coi như người anh trai. Nhưng cơ thể trai gái gần nhau, cơ thể anh cọ sát đầu vú như có bàn tay sờ nắn nghịch ngợm đánh thức bản năng giới tính trong cô. Từ nhỏ cô chưa bao giờ gần gũi cơ thể đàn ông thế này. Cô thấy cảm xúc rất lạ, trái tim cô lồng lộn, không chịu nằm yên, nhảy múa. Má cô nóng ran, ngồi sau xe anh Túy không thấy, cô đỡ ngượng. Mặc dù sống trong cảnh thiếu thốn, cơ thể cô vẫn phát triển đầy đặn, nhiều sức sống. Anh Túy là ân nhân của cô và gia đình, luôn quan tâm giúp đỡ trong lúc khó khăn. Cô xúc động, trái tim thổn thức đập loạn xạ, thở hổn hển. Mỗi lần xe xóc, ngực cô áp vào lưng anh. Cơ thể cô như dây đàn bị đụng vào rung lên mạnh mẽ.

        Cô chợt nghĩ giá lấy được người chồng như anh. Nếu anh chưa có gia đình, cô sẽ yêu anh, lấy anh. Anh chơi thân với anh trai cô, thân thiết như anh em. Anh ba mươi tuổi trông rất trẻ, nét mặt thanh tú, người dỏng cao, quần áo sạch sẽ, chững chạc. Chắc  nhiều cô gái say mê, không biết vợ anh thế nào? Chị ta có hạnh phúc khi sống với anh? Phải diễm phúc lấy được người  như anh. Ngồi sau cô cứ nghĩ ngợi lung tung. Cô băn khoăn sao anh chưa bao giờ đưa vợ con đến chơi nhà cô. Lần nào cũng mình anh. Có lẽ vợ anh bận công tác và việc gia đình. Thời buổi khó khăn phải làm thêm tăng thu nhập. Sự tưởng tượng mộng mơ của cô gái mới lớn vô cùng phong phú và mãnh liệt.


*


*      *

     



 

 

     Thúy đến cơ quan làm việc trong lòng hồi hộp lo lắng. Từ bé ở nhà với bố mẹ và các anh chị em. Giờ đi làm cơ quan văn hóa toàn người có trình độ, cô thấy choáng và ngốt. May có anh Túy giúp đỡ, hướng dẫn bảo ban. Mình cô không xoay sở được. Mọi thứ với cô mới mẻ bỡ ngỡ. Do tuổi trẻ và có trình độ phổ thông khá, cô tiếp thu nhanh và hoàn thành mọi việc được giao rất tốt, không ai kêu ca phàn nàn. Thực ra công việc của cô  không phức tạp. Hàng ngày cô nhận công văn, bưu phẩm, giấy tờ các nơi gửi đến, phân loại sắp xếp mang đến các bộ phận. Gửi công văn, giấy tờ đi các nơi và vài việc lặt vặt khác, cố gắng không để sai sót, sơ xuất. Nếu văn phòng ai có việc nhờ, cô vui vẻ , hòa nhã với mọi người, nói năng lễ phép, thưa gửi, việc gì không hiểu thì hỏi. Vừa học vừa làm, dần dần rút kinh nghiệm. Nếu sai sót biết sửa ngay và nhận lỗi, công việc không nặng nhọc, nhưng luôn chân luôn tay, phải tỉ mỉ gọn gàng ngăn nắp,do tốt nghiệp lớp y tá, cô biết sơ cứu những người ốm đau đột xuất, cảm gió, đau bụng hay bị thương nhẹ, giúp họ đi bệnh viện, được mọi người quý mến. Ai cần tiêm thuốc, cô sẵn sàng giúp không nề hà cáu gắt hay từ chối.

Tính tình kín đáo, tế nhị, không tọc mạch việc người khác. Không buôn dưa lê. Không nghe ngóng đưa đẩy, đùa nghịch với bất kỳ ai. Già trẻ nhớn bé cô đều cung kính tôn trọng. Sẵn sàng giúp đỡ người nào khó khăn.

Túy thấy nhiều người khen cô, yêu quý cô, rất phấn khởi. Cô không làm anh  lo lắng, anh càng mến cô, giúp đỡ, lo cho cô như người anh lớn tuổi với em gái bé bỏng yêu quý. Cô cũng ngưỡng vọng, quí mến anh. Cô giữ khoảng cách vừa đủ để mọi người không ghen tỵ hay nghi ngờ thêu dệt này nọ.

Anh nhận thấy cô có tâm hồn trong sáng, lương thiện, tinh tế, chân thật như tờ giấy trắng... nếu không do hoàn cảnh, có thể cô đang ngồi trên giảng đường Đại học, chuẩn bị kiến thức vào đời. Anh thương số phận thiệt thòi của cô. Anh lo lắng.

Anh khuyên cô làm việc một thời gian cho quen, ổn định công tác, cố gắng tranh thủ học thêm các lớp tại chức nâng cao tay nghề, kiến thức mọi mặt, chuẩn bị vững bước vào đời như mọi người, cô chân thành cảm ơn giúp đỡ quý báu và  lo lắng của anh dành cho cô, gia đình cô. Thỉnh thoảng lòng cô cháy lên niềm hy vọng mơ hồ, cô không sao diễn tả ? Những lần  gặp anh thoáng qua ở cơ quan, cô thổn thức rung động rất lạ, cô không biết là gì? Có lẽ lòng biết ơn anh làm cô rung động.  Cô nghe loáng thoáng mọi người bóng gió gia đình anh, vợ con anh. Nhiều lúc nhìn vẻ mặt ưu tư phiền muộn căng thẳng của anh, cô xót xa trong long, cô chưa rõ thực hư, cô định đến thăm gia đình anh. Cô sợ và nhút nhát  chưa dám. Anh chưa mời cô về nhà chơi. Cô không dám chủ động. Cô biết gia đình anh ở khu tập thể bệnh viện tỉnh không xa cơ quan cô. Vợ anh là y sĩ công tác ở đó. Tạm thời người ta xếp cô ở trong một căn phòng nhỏ của tòa báo. Một phòng trong ngôi nhà cấp 4 đằng sau tòa nhà chính của tòa báo khoảng chục mét vuông. Quá rộng rãi và lịch sự với cô. Xung quanh  vài gia đình cùng cơ quan  quen biết,dễ hòa nhập.

Căn phòng không tiện nghi, trước bỏ không, chứa vài thứ đồ lặt vặt của tòa báo. Anh Túy giúp cô dọn dẹp, mượn một chiếc giường cá nhân, một bàn nhỏ, vài  ghế cũ. Cô không có đồ đạc. Bố đóng cho cô chiếc hòm nhỏ đựng vài bộ quần áo, mấy thứ lặt vặt, gương lược, kim chỉ cùng vài đồ dùng hàng ngày. Một chiếc bếp dầu, vài cái xoong bé nhỏ đủ nấu nướng sinh hoạt một mình. Cô không muốn ăn quán hay bếp ăn tập thể sợ tốn kém. Bữa ăn rất đạm bạc. Miệng bò gạo vài cọng rau muống hay rau cải luộc lên chấm với nước mắm. Nhiều hôm phải lấy bột canh pha với nước sôi làm nước chấm  như ở nhà. Cô tiết kiệm có thể giúp bố mẹ ít nhiều. Ở nhà cần tiền trang trải mọi việc, một lần ra phố thấy người ta thuê đan áo len. Cô nhận về làm kiếm thêm thu nhập.

Buổi tối nếu không có việc, cô lấy sách vở ôn bài thi lớp tại chức, hoặc đọc sách báo cho khuây khỏa.

Cô không giao du, chơi bời do hoàn cảnh khó khăn và mặc cảm thân phận. Và để tiết kiệm chi tiêu tối thiểu, cố gắng không ra ngoài đỡ tốn. Không  đi xem phim, kịch, ca nhạc. Không muốn tốn tiền vào những thú vui đó. Dù cô rất thích. Cô phải kìm nén mọi ham muốn sở thích của những cô gái mới lớn. Cô thương bố mẹ, anh cô đang tù. Cô chắt bóp tiếp tế chăm nuôi anh.  Cô nhân ái và có hiếu. Kinh tế rất khó khăn thiếu thốn, nhiều người khổ cực, không riêng cô và gia đình. Có người khó khăn hơn cô rất nhiều.

Hôm anh Túy đến xem ăn ở thế nào, cứ xuýt xoa thương cảm, cô vui vẻ nói thế này tốt, cô không mong hơn. Thế này sướng hơn ở nhà nhiều, anh không phải lo cho em. Gia đình anh cũng thế. Với đồng lương phóng viên đi lại tốn kém, anh không sung sướng hơn ai. Nhà cửa đồ đạc đơn giản như mọi người. Cuộc sống thời bao cấp như nhau. Tiêu chuẩn như nhau. Chế độ tem phiếu phân phối ai cũng thế. Ngoài lương không có thu nhập thêm rất eo hẹp. Có người mua gạo tiêu chuẩn hàng tháng phải ao lên rồi chia ra cho đủ ba mươi ngày. Nếu dùng quá, cuối tháng lấy gì bù. Nhiều người phải trích lương góp nuôi bố mẹ già ở quê. Con người nhiều lúc sinh ra bủn xỉn không hiểu nổi. Bần tiện sinh thất my, phú quý mới lễ nghĩa, các gia đình cán bộ cơ quan tận dụng miếng đất bỏ hoang trồng rau khỏi phải mua, nuôi con gà, con vịt cải thiện. Đỡ một khoản đáng kể trong đồng lương eo hẹp. Hàng ngày chỉ có cơm rau cà dưa muối. Ngày rằm Tết, hay có khách, người thân ra chơi mới có tý thịt cá.

Thúy cũng tận dụng miếng đất trước cửa và đầu hồi trồng rau. Tiết kiệm hào nào cũng tốt. Thúy còn trẻ, quan hệ ít, không có bạn phải thết đãi tốn kém.

Cô sống khép mình, mọi người xung quanh để ý dò hỏi nghi ngờ, họ thấy cô hiền lành, chan hòa, thật thà, lương thiện nên thông cảm, không ai bới móc thêu dệt. Người ta lạ, tuổi cô phải quan hệ yêu đương tìm hiểu  xây dựng hạnh phúc. Không thấy cô có bạn trai, đàn ông đến chơi hay đưa đón. Họ cho cô lập dị, không giống đa số các cô gái trẻ có nhan sắc. Cũng có lời xì xào bàn tán, cô phớt lờ không để ý. Cô hiểu thân phận mình. Cô không làm  hại ai, hay làm điều  khuất tất. Ai hiểu thế nào mặc họ. Cô không thanh minh hay kể lể với ai hoàn cảnh và gia đình.

Trước khi vào làm việc anh Túy dặn cô không nói chuyện oan trái, không ai giúp được, họ bàn luận đàm tiếu rách việc. Cứ giữ kín là hơn. Sự việc không rõ ràng, tình ngay lý gian, người ngoài không biết thế nào. Người đời ai tin mình oan khuất. Nhất là các cơ quan chuyên trách đã phán xét, sao lại sai? Cô hiểu ý anh, bản thân cô cũng biết thế. Cô còn trẻ nhưng chắc chắn và sâu sắc. Cô nắm bắt và hiểu việc rất nhanh. Từ ngày làm việc tòa báo cô hiểu thêm rất nhiều, trí tuệ mở mang. Cô có điều kiện đọc báo, sách vở, nắm nhiều thông tin. Hồi ở nhà, làng quê hẻo lánh, thông tin ít và lạc hậu. Giờ cô tiếp cận, vỡ vạc ra, hiểu biết nhiều việc từ bé cô chưa thấy. Cô học hỏi được rất nhiều, ngôn ngữ phát triển. Cô thấy ở đây phức tạp, phong phú hơn làng quê. Con người khôn ngoan, tài giỏi hơn, thông minh và xảo quyệt. Không quê mùa mộc mạc ngay thẳng ruột ngựa, rất nhiều mặt trái của xã hội, con người, cuộc đời trước kia cô không biết, không thấy nơi làng quê, cuộc sống phố xá xô bồ, ô hợp phong phú hơn nông thôn toàn nông dân ăn no vác nặng, thật thà ngây thơ. Đôi khi vụng về quê kệch thô thiển, không khéo léo tế nhị, biết lựa lời ăn tiếng nói cho phù hợp hoàn cảnh và con người. Đối xử với nhau nhiều khi lỗ mãng, chuyện bố và các anh va chạm với hai người, việc không có gì, dẫn tới tai họa chết người. Gia đình cô tan nát, anh cô đi tù. Nếu hai người thanh niên kia không ngổ ngáo, có lễ nghĩa,  ăn nói từ tốn, kính trọng người cao tuổi. Sao xảy ra sự việc nghiêm trọng. Cách hành xử của con người không văn minh dẫn tới tai họa khủng khiếp, hậu quả khôn lường.

Nhà quê người ta thẳng băng, đôi khi trơ trẽn. Cô biết không phải việc gì cũng nói thẳng  nói thật là tốt, chân thành. Có khi phải biết nói dối để yên lòng người khác, an ủi người khác giữ hòa khí. Có thể người làng quê ngay thẳng ruột ngựa  hay  mất lòng nhau. Không biết bóng gió, ý nhị để mọi người vui vẻ. Cô quan sát so sánh, tự rút ra nhiều bài học, giúp cô biết đối nhân xử thế. “Đi một ngày đàng học một sàng khôn”. Con người phải ra ngoài xã hội, cứ ở nhà với mẹ biết ngày nào khôn.

Điều cô lo sợ, ái ngại nhất ở cơ quan, cánh đàn ông bọn con trai nhìn cô với ánh mắt khó hiểu, cô rất run. Cô lờ mờ hiểu khi ánh mắt họ chiếu vào, hay nhìn cô khi đi ngang qua.

Gia đình cô ở nông thôn, nhưng gần hai chục năm chuyển đến gần rừng núi thưa thớt, ít người, hàng ngày ít va chạm cánh đàn ông con trai. Cô lớn lên hầu như ở vùng rừng núi. Từ ngày ra đây, vô tình gặp gỡ va chạm nhiều người. Cô biết họ muốn gì, bản năng phụ nữ mách bảo. Cô biết họ ham muốn bản năng không  xấu.“Làm hoa cho người hái, làm gái cho người yêu…”. Ở nhà bố và những người già thường nói, cô hiểu và thông cảm. Đứng trước người con gái mới lớn như một bông hoa đương thì khoe sắc, ai lại không thích ngắm nhìn, cô thấy hãnh diện, cố không để lộ ra thân phận, hoàn cảnh gia đình, cô phải giấu mình, sống khép để tránh tai họa. Cô phải biết kiềm chế không phản ứng như các cô gái khác bị người ta trêu chọc.

Thấy cô đoan trang, đứng đắn, nghiêm túc, họ vì nể không dám bỡn cợt đùa nghịch, trêu ghẹo.

Có vài anh chàng trẻ tuổi để ý, ỡm ờ ướm hỏi, thấy cô lảng tránh, họ thôi.

Anh Túy từng dặn cô, có ai trêu ghẹo cứ tảng lờ không phản ứng, nếu họ đùa quá, nhẹ nhàng khuyên nhủ, nóng nảy, không có lợi cho công việc của cô và cuộc sống tương lai. Sống ở tập thể phải biết điều và nhường nhịn sẽ êm đẹp.

Cô cảm ơn chỉ bảo hướng dẫn của anh trong mọi việc. Từ chuyện công tác và sinh hoạt hàng ngày, đối nhân xử thế. Cô biết ơn, nhờ anh cô có cuộc sống hôm nay. Anh là người anh, người thầy, người cha, người bạn, người đồng hương thân thiết. Ở đây cô không có người ruột thịt. Anh là người gần gũi nhất, người cô gắn bó và chịu ơn.

 Cô nghĩ mình còn nợ anh, không biết bao giờ đền đáp công ơn to lớn đó. Cô chỉ biết làm tốt công việc và sống tốt khỏi phiền  anh, phụ công lao vun đắp của anh, cô tự nhủ có ngày trả ơn. Giờ cô chỉ biết thế.


*


*      *

 (CÒN NỮA)

Người đăng tin: Lê Văn Thọ

Tác giả bài viết: LÊ VĂN THỌ - HỘI NHÀ VĂN HÀ NỘI


 
 
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

Những tin mới hơn

 

Những tin cũ hơn

Đăng tin miễn phí tại Lienketviet.net
Đăng tin miễn phí tại lienketviet.net

Đăng bài viết thơ ca - văn hóa - lễ hội

Đăng tải hình ảnh trực tuyến miễn phí

Tạo chữ thư pháp, ghép ảnh trực tuyến

Đọc nhiều nhất
Trở về trước