LÀNG KHOA BẢNG: TẢ THANH OAI [Danh lam - Thắng cảnh]

Thứ bảy - 05/12/2015 02:40

Làng khoa bảng: Tả Thanh Oai - Niềm tự hào đất kinh kỳ   Làng Tả Thanh Oai nổi tiếng tại vùng đất kinh kỳ xưa và nay về truyền thống hiếu học và đỗ đạt. Sau làng Quỳnh Đôi,  Huỳnh Thiện  , chúng tôi muốn g...


Làng khoa bảng: Tả Thanh Oai - Niềm tự hào đất kinh kỳ


 




Làng Tả Thanh Oai nổi tiếng tại vùng đất kinh kỳ xưa và nay về truyền thống hiếu học và đỗ đạt.





Sau làng Quỳnh Đôi, Huỳnh Thiện , chúng tôi muốn giới thiệu đến các độc giả là làng Tả Thanh Oai, Hà Nội. Đây là ngôi làng giàu truyền thống học tập và mệnh danh là làng văn chương lớn nhất đất Thăng Long.


Đôi nét về làng Tả Thanh Oai


Tả Thanh Oai là ngôi làng cổ có truyền thống khoa bảng và văn chương đặc sắc. Làng còn có tên gọi là Kẻ Tó hay Tó Tả bởi đối diện bên kia sông Nhuệ có làng Tó Hữu, tức Hữu Thanh Oai, nằm ở trung điểm đoạn đường 70 Hà Đông - Văn Điển, thuộc xã Tả Thanh Oai, huyện Thanh Trì, ngoại thành Hà Nội. Đây là nơi hội tụ rất nhiều di tích lịch sử và “hệ thống” đền, chùa, miếu, mang đậm dấu ấn của làng quê vùng đồng bằng Bắc Bộ.



Tả Thanh Oai là làng quê ít đất ruộng và ruộng rất xấu nên nghề nông không phải là nghề chính của người dân nơi đây. Nhờ có sông Tô Lịch hòa vào sông Nhuệ thành một đầu mối giao thông đường thủy lớn nên từ xưa, người dân trong làng đã quen với buôn bán và có nhiều nghề phụ như làm bánh đúc, bún, xôi chè và nấu rượu… Đặc biệt, học hành, thi cử đỗ đạt cũng được coi là một con đường lập nghiệp quan trọng ở đây.


Truyền thống hiếu học và đỗ đạt


Nhắc đến Tả Thanh Oai, những người dân nơi đây không chỉ tự hào về những di tích lịch sử của làng, mà còn tự hào hơn bởi truyền thống hiếu học và đỗ đạt nức tiếng xưa nay. Từ xưa, người làng Tả Thanh Oai đã gắng công đèn sách, thi đua học hành, đem vinh hiển về cho gia đình, dòng họ và “tiếng thơm cho cả làng, cả xã”.



Đình Hoa Xá


Trong cuốn Lịch sử địa yếu địa lý, có đoạn viết về làng Tả Thanh Oai: “Dân phần nhiều là kẻ sĩ sính về đường học, coi là việc hàng đầu, còn đua nhau cầu lợi, lo tích trước sau đều không phải là địa thế ở đây”. Làng Tả Thanh oai đã có chính sách khuyến khích học hành: “Làng có cấp ruộng đất cho người đi học là 40 mẫu học điền” và những đỗ đạt, làm quan rất được tôn vinh, trọng vọng. Trong các gia đình, việc học của con cái cũng rất được quan tâm, luôn được gia đình khích lệ và những điều kiện thuận lợi nhất để chuyên tâm học hành, thi cử… Chính vì coi trọng học hành nên những người dân của làng đã luôn có được thành tích đỗ đạt cao, đem lại niềm tự hào cho ngôi làng ven bờ sông Nhuệ này. Niềm tự hào ấy được người dân làng Tả Thanh Oai nhắc đến trong những câu ca dao:


Quê ta làng Tả Thanh Oai,


Đường làng, sông Nhuệ chạy dài ven bên.


Dân làng ta rất tự hào,


Mười hai Tiến sĩ ở vào quê ta.


Xứng “làng khoa bảng” nước nhà


Họ Ngô, họ Nguyễn thật là hiển vinh…


12 người đỗ đại khoa (8 tiến sĩ và 4 hoàng giáp - Những người đỗ đại khoa thuộc 4 họ: Nguyễn Khai khoa, Ngô Vi, Ngô Thì và Nguyễn Thế.) đã đưa làng Tả Thanh Oai trở thành một trong những làng khoa bảng của nước. Người đầu tiên ghi danh lịch sử khoa bảng của làng là Nguyễn Chỉ, đỗ khoa Quí Dậu, đời Lê Nhân Tông. Tiếp theo là Nguyễn Khánh Dung; Ngô Tuấn Dị; Ngô Vi Thực; Ngô Vi Nho; Ngô Thì Sĩ, Ngô Thì Nhậm…


Ngoài ra, làng Tả Thanh Oai còn “đóng góp” cho nền khoa cử nước nhà 27 hương cống vào thời Lê và 10 cử nhân thời Nguyễn… Tiếp nối truyền thống hiếu học của cha ông, những người con của làng Tả Thanh Oai ngày nay vẫn tiếp tục miệt mài với con đường học vấn và đạt được những học hàm, học vị cao. Chỉ tính tới năm 2011, làng đã có 7 vị giáo sư và phó giáo sư; 21 vị tiến sĩ; 27 thạc sĩ; 329 cử nhân… và những con số này còn tiếp tục tăng lên trong những năm gần đây. Chính vì thế, người dân làng Tả Thanh Oai vẫn thường truyền nhau câu nói vui rằng: “Ở làng Tó, ra ngõ là gặp cử nhân”!


Làng văn chương lớn nhất đất Thăng Long


Cùng với truyền thống hiếu học và đỗ đạt, làng Tả Thanh Oai còn được biết đến là ngôi làng văn chương lớn bậc nhất của Thăng Long - Hà Nội nói riêng và cả nước nói chung.


Nhiều tư liệu Hán - Nôm còn được lưu giữ tại làn, trong đó đáng chú ý nhất là cuốn Lư sử điển yếu điều lệ. Cuốn sách này ghi lại sự tích Thành hoàng là Lê Hoàn và sự tích bà chúa Hến (Đô Hồ phu nhân - người trong làng trở thành vợ vua Lê Hoàn), những qui định về hoạt động hành chính, lịch sử phát triển của làng từ xưa đến nay. Và có thể nói, đây là một tác phẩm văn hóa lịch sử rất có giá trị.


Bên cạnh đó, hầu hết những người đỗ đại khoa của làng đều là những văn sĩ, thi sĩ nổi tiếng, nhưng trong đó nổi bật nhất vẫn là Ngô gia văn phái (môn phái văn học nhà họ NgôWink với các tác giả như: Ngô Thì Sĩ, Ngô Thì Nhậm, Ngô Thì Hương, Ngô Thì Du, Ngô Thì Chiến… Đặc biệt, hai cha con Ngô Thì Sĩ - Ngô Thì Nhậm là những danh nhân kiệt xuất, vừa là quan văn, vừa là tướng, vừa là nhà sử học, nhà thơ và có rất nhiều tác phẩm giá trị, lưu danh cho đến ngày nay.



Nhà thờ Ngô Thì Nhậm


Các tác phẩm của Ngô gia văn phái được viết bằng chữ Hán và rất phong phú về thể loại, bao gồm: thơ, phú, truyện, ký, tự, bạt, khải, biểu, tấu… Tổng số các tác phẩm của Ngô gia văn phái lên đến 36 bộ sách (được lưu giữ tại Thư viện thông tin khoa học xã hội). Nhiều tác phẩm có giá trị đóng góp cho lịch sử văn học nước nhà, không chỉ bởi giá trị nghệ thuật mà còn phản ánh chân thực đời sống xã hội, chính trị, văn hóa của đất nước ở các triều đại nhà Hậu Lê, nhà Tây Sơn, nhà Nguyễn… Nổi bật nhất là tác phẩm Hoàng Lê nhất thống chí - bộ tiểu thuyết ký sự lịch sử danh tiếng bậc nhất của văn chương Việt Nam.



Một góc làng Tả Thanh Oai ngày nay


Ngày nay, các thế hệ trẻ của làng Tả Thanh Oai vẫn đang gìn giữ, phát huy truyền thống hiếu học của làng, tiếp tục chinh phục đỉnh cao tri thức và làm rạng danh ngôi làng 




















 

 





 


Người đăng tin: Lê Văn Thọ

Tác giả bài viết: LÊ VĂN THỌ -HỘI NHÀ VĂN HÀ NỘI/SƯU TẦM VÀ GIỚI THIỆU


 
 
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết

Những tin mới hơn

 

Những tin cũ hơn

Đăng tin miễn phí tại Lienketviet.net
Đăng tin miễn phí tại lienketviet.net

Đăng bài viết thơ ca - văn hóa - lễ hội

Đăng tải hình ảnh trực tuyến miễn phí

Tạo chữ thư pháp, ghép ảnh trực tuyến

Đọc nhiều nhất
Trở về trước