{{title}}

{{message}}

Ghé thăm gần đây nhất
  • Vũ Thùy Linh
  • Lienketviet.net
Bài viết nổi bật
loading...
Hãy đến với Liên kết Việt

bởi - cập nhật lúc: 22:29:15 17/06/2016 - Lượt xem: 5,759 lượt


Làm mới bài đăng [ bài thi "Lễ Hội - Văn Hóa Dân Tộc" ] (Xem thể lệ)
loading...

        Nhắc đến lễ hội truyền thống của dân tộc Việt Nam, không thể không nói tới Tết Nguyên Đán – dịp lễ lớn nhất trong năm của người Việt. Trải qua bề dày lịch sử ngàn năm văn hiến, những phong tục đẹp trong dịp Tết Nguyên Đán vẫn được duy trì cho đến tận ngày nay. Thành ngữ Việt Nam có câu “Đói giỗ cha, no ba ngày Tết”. Tết đến, dù nghèo khó đến đâu thì người ta cũng cố vay mượn, xoay xở để có đủ ăn trong ba ngày Tết sao cho "già được bát canh, trẻ có manh áo mới". Bữa ăn ngày Tết thường có nhiều món, đủ chất hơn và sang trọng hơn bữa ăn ngày thường. Vì vậy mà người ta cũng thường gọi là "ăn Tết". Ngoài cơm, ngày Tết còn có:


“Thịt mỡ, dưa hành, câu đối đỏ


Cây nêu, tràng pháo, bánh chưng xanh”.


       Đặc biệt, nhắc đến sản vật ngày Tết, người ta thấy sự có mặt của bánh chưng như một giá trị vật chất và tinh thần không thể thiếu. Bánh chưng là loại bánh duy nhất có lịch sử lâu đời trong ẩm thực truyền thống Việt Nam còn được sử sách nhắc lại, bánh chưng có vị trí đặc biệt trong tâm thức của cộng đồng người Việt. Nguồn gốc của loại bánh này gắn liền với truyền thuyết liên quan đến hoàng tử Lang Liêu vào đời vua Hùng thứ 6, nhắc nhở con cháu về truyền thống của dân tộc đồng thời nhấn mạnh tầm quan trọng của cây lúa và thiên nhiên trong nền văn minh lúa nước của Việt Nam.


 


Nguồn ảnh: banhchungtet.vn


        Tục gói bánh Chưng đã tồn tại ở nước ta từ thời đại Vua Hùng, vượt qua những biến động lịch sử để tồn tại cho đến này nay. Theo truyền thuyết "Bánh chưng, bánh giầy", vào đời Hùng Vương thứ 6, nhân dịp giỗ tổ vua Hùng đã triệu tập các quan Lang (các con của nhà vua) đến và truyền rằng: vị quan Lang nào tìm được món lễ vật dâng lên tổ tiên hợp ý với nhà vua sẽ được nhà vua nhường ngôi. Các vị quan Lang lên rừng, xuống biển tìm châu ngọc và các sản vật quý để làm lễ vật dâng lên nhà vua. Lang Liêu là người nghèo khó nhất trong số các vị quan Lang, chàng không thể tìm những sản vật quý hiếm về dâng vua cha, chàng đã dùng những nông sản thường ngày gồm gạo nếp, đỗ xanh, thịt lợn và lá dong để tạo ra hai loại bánh Chưng và bánh dầy tượng trưng cho trời và đất làm lễ vật dâng vua. Lễ vật của Lang Liêu rất hợp ý vua Hùng, và vua đã truyền ngôi cho Lang Liêu. Từ đó bánh Chưng, bánh dầy đã trở thành lễ vật không thể thiếu trong các nghi thức thờ cúng tổ tiên, để thể hiện thể hiện tấm lòng uống nước nhớ nguồn.


         Theo quan niệm phổ biến hiện nay, cùng với bánh giầy, bánh chưng tượng trưng cho quan niệm về vũ trụ của người Việt xưa. Bánh có màu xanh lá cây, hình vuông, được coi là đặc trưng cho đất trong tín ngưỡng của người Việt cổ và các dân tộc khác trong khu vực châu Á. Màu xanh ở vỏ bánh đại diện cho cây cỏ, nhân bánh có đỗ xanh đại diện cho hoa quả, có thịt lợn đại diện cho muông thú, và gạo nếp để là sản vật đại diện cho con người.


 


Nguồn ảnh: www.nguoiduatin.vn


        Không chỉ vậy, gói và nấu bánh chưng, ngồi canh nồi bánh chưng trên bếp lửa đã trở thành một tập quán, văn hóa sống trong các gia đình người Việt mỗi dịp tết đến xuân về. Khâu chuẩn bị các nguyên liệu để gói bánh rất kì công để bánh có thể bảo quản được lâu dài không ôi thiu hay bị mốc. Lá dong phải rửa từng lá thật sạch hai mặt và lau thật khô, trước khi gói, lá dong được cắt lột bỏ bớt cuộng dọc sống lưng lá để lá bớt cứng, để ráo nước. Gạo nếp phải nhặt loại bỏ hết những hạt gạo khác, những viên sạn sỏi lẫn vào, vo sạch, ngâm gạo ngập trong nước cùng một chút muối trong thời gian khoảng 10-12 giờ tùy loại gạo và tùy thời tiết, sau đó vớt ra để ráo. Một số nơi người ta xóc gạo với muối sau khi ngâm gạo thay vì ngâm nước muối. Đỗ xanh cần giã nhuyễn, ngâm nước ấm trong khoảng 2 giờ cho mềm và nở, đãi bỏ hết vỏ, vớt ra để ráo. Nhiều nơi dùng đỗ hạt đã được đãi vỏ trong khi những nơi khác cho vào chõ đồ chín, mang ra dùng đũa cả đánh thật tơi đều mịn và sau đó chia ra theo từng nắm, mỗi chiếc bánh chưng được gói với hai nắm đậu xanh nhỏ. Cũng có một số nơi nhét sẵn thịt lợn vào giữa nắm đỗ. Thịt lợn phải đem rửa sạch rồi để ráo, cắt thịt thành từng miếng vừa sau đó ướp với hành tím xắt mỏng, muối tiêu hoặc mì chính trong khoảng hai tiếng.


 


Nguồn ảnh: vietq.vn


       Thông thường có hai cách gói bánh chưng: gói bằng tay không hoặc gói theo khuôn hình vuông (thường làm bằng gỗ) sẵn có. Cách gói bánh có khuôn thì bánh đều nhau hơn và chặt hơn do được vỗ đều gạo, nén chặt, còn gói không khuôn thì bánh được gói nhanh hơn do đỡ mất công đo cắt lá theo kích thước khuôn. Bánh được gói không khuôn thì mặt trên lá được quay ra ngoài, còn với bánh có khuôn thì mặt dưới lá lại được quay ra ngoài.


       Luộc bánh là công đoạn vô cùng quan trọng để có được những chiếc bánh chưng xanh mướt, dẻo thơm. Để luộc bánh, người ta thường lấy nồi to, dày tùy theo số lượng bánh đã được gói. Rải cuống lá dong thừa xuống dưới kín đáy nhằm mục đích tránh cho bánh bị cháy, sau đó xếp lần lượt từng lớp bánh lên đến đầy xoong và xen kẽ các cuộng lá thừa cho kín nồi. Đổ ngập nước nồi và đậy vung đun từ 10 đến 12 tiếng tính từ thời điểm nước sôi trong nồi. Đặc biệt, người trông nồi bánh cần duy trì nước sôi liên tục, thỉnh thoảng bổ sung thêm nước nóng để đảm bảo nước luôn ngập bánh. Những chiếc bánh ở trên có thể được lật giở để giúp bánh chín đều hơn, tránh tình trạng bị lại gạo sau này. Trong lúc đun, có thể lấy bánh ra, rửa qua trong nước lạnh, thay một lượt nước mới khác, bánh sẽ rền, ngon hơn.


 


Nguồn ảnh: khoahoc.tv


          Sau khi luộc xong, vớt bánh ra rửa sạch lá trong nước lạnh cho hết nhựa, để ráo. Xếp bánh thành nhiều lớp, dùng vật nặng đè lên để ép bánh cho rền và phẳng đều trong vài giờ. Hoàn tất công đoạn ép bánh, bánh được treo lên chỗ khô ráo trong nhà để bảo quản. Bánh thường được treo ở nơi thoáng mát, không bụi bặm, ẩm thấp để tránh bị mốc và ôi thiu, tùy thời tiết có thể để được hàng tháng trời không hỏng.


        Bánh chưng là món ăn không thể thiếu trong mọi mâm cơm thờ cúng và ăn trong ngày Tết. Những mâm cơm cúng dâng lên tổ tiên vào 3 ngày Tết không thể thiếu đồng bánh Chưng. Mọi mâm cơm mang ra mời khách đều có sắc màu xanh mướt của bánh Chưng, mỗi gia chủ đều muốn mời khách thủ một xóc bánh Chưng nhà mình, đó được coi như một điều may mắn với gia chủ như một lời chúc “ăn nên làm ra”. Người Việt có lệ khi sêu tết nhau tặng bánh chưng thì tặng một cặp bánh chứ không tặng một cái lẻ.


         Cách cắt và bày bánh chưng trên đĩa cũng rất đặc biệt. Bánh chưng vuông thường được cắt chéo bằng chính lạt gói bánh đó. Cách cắt bánh vuông như vậy giúp cho mỗi miếng bánh đều có nhân đều nhau. Ngoài ra cũng thường thấy cách cắt bánh chưng vuông theo phương ngang và khi đó các miếng bánh ở giữa sẽ nhiều nhân hơn. Bánh chưng dài thường cắt lát ngang, gọi là "đồng bánh". Bánh chưng thường được ăn cùng với dưa hành, nước mắm rắc chút bột tiêu. Ra sau tết, bánh có thể bị lại gạo, bị cứng, khi đó người ta thường đem rán vàng trong chảo mỡ và ăn kèm với dưa góp. Bánh chưng cũng có thể được chấm với mật mía, đặc biệt ở một số tỉnh Bắc Trung Bộ như Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh.


        Bên cạnh loại bánh chưng vuông phổ biến, còn có những loại bánh chưng khác như bánh chưng dài, bánh chưng ngọt, bánh chưng ngũ sắc, bánh chưng gấc, bánh chưng cốm, bánh chưng cẩm, bánh chưng chay…


         Nếu bánh chưng là món bánh Tết đặc chưng của các tỉnh miền Bắc và Bắc Trung Bộ thì tại các tỉnh miền Nam, món bánh phổ biến trong những ngày Tết là bánh Tét, một loại bánh hình trụ tròn, được gói bằng lá chuối, với nguyên liệu là gạo nếp, thịt lợn và nhân bánh làm từ đỗ xanh, đỗ đen hay chuối. Hương vị của bánh Tét cũng không khác nhiều so với bánh chưng. Nhiều nhà nghiên cứu cho rằng do sự đối đầu giữa chúa Trịnh và chúa Nguyễn vào cuối thời nhà Lê, nên các chúa Nguyễn đã cho nhân dân “đàng Trong” làm bánh Tét để tạo ra sự khác biệt với bánh Chưng của “đàng Ngoài”.


 


Nguồn ảnh: timeoutvietnam.vn


      Trong xã hội hiện đại, có người tưởng rằng phong tục gói bánh chưng ngày tết có thể bị con người xao nhãng bởi guồng quay cuộc sống tấp nập. Ấy vậy mà thật tuyệt vời khi phong tục này vẫn được người dân Việt Nam gìn giữ, người già truyền cho người trẻ, người biết chỉ cho người chưa biết, thông qua những nguồn thông tin và những cách thức khác nhau. Ở mỗi miền quê, khi cả gia đình sửa soạn chuẩn bị đón tết, mọi người lại cùng nhau quây quần gói bánh chưng. Có những gia đình ít người thì vài hộ ở cạnh nhau sẽ tụ họp lại gói bánh chung, luộc chung nồi. Đêm xuống, đám trẻ ồn ào đùa vui quanh những bếp lửa bập bùng trong gió lạnh căm căm.


 


Nguồn ảnh: phunutoday.vn


        Đối với người thành phố, không khó để đọc đc những bài báo nói về việc các trường học tổ chức cho học sinh gói và luộc bánh chưng trong dịp chuẩn bị nghỉ Tết Nguyên Đán. Những em học sinh từ mầm non, tiểu học đển trung học được tự tay gói những chiếc bánh chưng nhỏ xinh nhưng đong đầy ý nghĩa. Thậm chí, có những em học sinh thành phố còn được trải nghiệm cảm giác cùng bạn bè trông nồi bánh chưng lần đầu tiên trong đời. Gương mặt các em bừng sáng sự hào hứng. Và trong những ánh nhìn trìu mến của thầy cô, cha mẹ dành cho các em, có cả hạnh phúc và tự hào.


 


Nguồn ảnh: zing.vn


       Phong tục gói bánh chưng ngày tết vẫn được duy trì, vẫn sẽ tiếp tục trường tồn cùng với nền văn hóa đậm đà bản sắc dận tộc, từ thế hệ này qua thế hệ khác. Giống như hơi thở của đất mẹ ngàn năm, giống như tiếng răn dạy của cha ông từ thời dựng nước, những giá trị văn hóa đầy nhân văn ấy cứ quấn quýt, gắn bó với con người Việt Nam, kết nối người với người, nâng đỡ và che chở tình người.

loading...

Hãy đến với Liên kết Việt

Nếu bạn thấy hay hãy chia sẽ lên Facebook Chia sẽ facebook

Tự ghép hình ảnh dễ thương
Ghép khung ảnh dễ thương
Ghép khung ảnh dễ thương
Ghép ảnh online
Ghép ảnh online
Tùy ý thư pháp - Tạo chỉnh sửa chữ thư pháp theo ý
Tùy ý thư pháp
Tạo thiệp theo sự kiện - tạo thiệp 8/3, tạo thiệp 30/4
Tạo thiệp theo sự kiện
Viết lời yêu thương
Tạo album Slideshow hình có nhạc
Tạo album Slideshow hình có nhạc
Ghép tên lên ly Cốc
Ghép tên lên ly Cốc
Tạo ảnh avatar, tạo ảnh chibi, Vẽ ảnh chibi ngộ nghĩnh
Vẽ ảnh chibi ngộ nghĩnh
Tạo chữ - Thơ thư pháp - viết thư pháp đẹp
Tạo chữ - Thơ thư pháp
Chỉnh sửa hình ảnh với photoshop
Photoshop Online
Hãy đến với Liên kết Việt
Back To Top
Trở về trước