{{title}}

{{message}}

Ghé thăm gần đây nhất
  • quatangquocgia
  • Trần Lâm Anh Kiệt
  • Trần Thị Hương Sen
Bài viết nổi bật
Hãy đến với Liên kết Việt

bởi - cập nhật lúc: 05:41:15 30/05/2016 - Lượt xem: 21,019 lượt


Làm mới bài đăng [ bài thi "Lễ Hội - Văn Hóa Dân Tộc" ] (Xem thể lệ)

 LỄ HỘI HOA ĐĂNG Ở TÂY THIÊN THIỀN VIỆN TRÚC LÂM TAM ĐẢO - VĨNH PHÚC

 

Văn hóa Việt Nam được hiểu và trình bày dưới các quan niệm khác nhau:


  • Quan niệm thứ nhất: đó là đồng nhất văn hóa Việt Nam với văn hóa của người Việt, trình bày lịch sử văn hóa Việt Nam chỉ như là lịch sử văn minh của người Việt.
  • Quan niệm thứ hai: Văn hóa Việt Nam là toàn bộ văn hóa các dân tộc Việt Nam cư trú trên mảnh đất Việt Nam, chỉ có văn hóa từng tộc người, không có văn hóa dân tộc/quốc gia.
  • Quan niệm thứ ba: Văn hóa Việt Nam là cộng đồng văn hóa dân tộc/quốc gia, đây là nền văn hóa dân tộc thống nhất trên cơ sở đa dạng sắc thái văn hóa tộc người. Khái niệm dân tộc/quốc gia chỉ một quốc gia có chủ quyền, trong đó phần lớn công dân gắn bó với nhau bởi những yếu tố tạo nên một dân tộc.

Bản sắc văn hóa là thiêng liêng, quý giá, nó tạo nên cái đặc thù của một dân tộc. Nó được hình thành trong lịch sử lâu dài của một dân tộc, được đúc kết từ kinh nghiệm sống, được lưu truyền qua nhiều thế hệ, gắn bó máu thịt với con người. Nó tồn tại tự nhiên không thể ép buộc nhưng đòi hỏi phải biết giữ gìn, bảo lưu. Nó có thể được biểu hiện ra bề ngoài nhưng cũng có thể ẩn sâu trong tâm hồn con người.


  1. 1.     Giới thiệu chung

a, vị trí địa lí

Vĩnh phúc có một địa danh nổi tiếng được nhiều người biết đến, đó là đền thờ Quốc mẫu Tây Thiên.

Đền thờ Quốc Mẫu Tây Thiên nằm trên đỉnh núi Thạch Bàn, thuộc dãy Tam Đảo, cùng một độ cao và cách khu nghỉ mát Tam Đảo 15km đường núi, nơi đây cảnh quan thiên nhiênn kỳ vĩ vẫn còn giữ nguyên vẻ nguyên sơ, quanh năm có mâymù,thôngreo,chimhót...

 

 

Nơi đây cũng đã xây dựng Thiền Viện Trúc Lâm lớn nhất cả nước, cùng với cảnh quan thiên nhiên kỳ vỹ. Theo nhiều tư liệu nghiên cứu, Tây Thiên còn là chốn tổ phật giáo Việt Nam. Vào khoảng 2300 trước Công Nguyên, nơi đây đã có chùa “Tây Thiển cổ tự.” Năm 2450 trước Công Nguyên, một lần Vua Hùng Vương thứ 7 lên núi Tam Đảo cầu tiên đã thấy ở đây có chùa thờ Phật. Xác định đây chính là cái nôi của phật giáo, Giáo hội Phật Giáo Việt Nam đã khởi công xây dựng Thiền Viện Trúc Lâm trên nền chùa cổ Thiên Ân cổ, có diện tích rộng 4,5ha, rừng ngoại vi rộng 50ha. Khi xây dựng thiền viện, các nhà khoa học còn tìm thấy hàng ngàn hiện vật có niên hiệu từ thời Lý, Trần, Lê, Mạc, Nguyễn và các di chỉ khảo cổ về phật giáo minh chứng rõ thêm về chốn tổ phật giáo.
Tây Thiên - Tam Đảo là "Địa linh" lớn của cả nước, nơi đây không chỉ có đền thờ Quốc mẫu có mà còn có dấu tích Phật giáo từ rất sớm, có thể coi Tây Thiên là một trong những nơi có dấu tích Phật giáo cổ nhất Việt Nam.
Tây Thiên - Tam Đảo là quần thể danh thắng nổi tiếng một vùng, bởi lẽ nơi đây hội tụ cả 3 yếu tố: Tâm linh - tín ngưỡng và cảnh quan thiên nhiên. Chính vì vậy không chỉ mùa lễ hội, mà Tây Thiên thu hút du khách thập phương quanh năm. Những ngày nghỉ hè nóng bức, hàng đoàn học sinh, sinh viên đến với Tây Thiên để được lội suối, leo núi và ngắm cảnh rừng nguyên sinh
Tỉnh Vĩnh Phúc đang có quyết tâm lớn trong việc đánh thức tiềm năng du lịch của vùng đất này, với việc thiết lập các tour du lịch, vui chơi, nghỉ dưỡng, tâm linh khép kín từ Đại Lải, Tam Đảo đến Tây Thiên.

b, Nguồn gốc của lễ hội

     Lễ hội Tây Thiên diễn ra hàng năm vào ngày rằm tháng 2 âm lịch. Ngày này, hàng vạn người dân trong vùng, du khách thập phương nô nức kéo về, trước là để thắp hương tưởng nhớ Quốc mẫu, sau là xem các hội diễn cổ, leo núi thưởng ngoạn danh thắng...

     Sự tích Tây Thiên Quốc mẫu đã được ghi trong bản ngọc phả đền Tây Thiên (Tây Thiên Quốc Mẫu ngọc phả lục), chưa rõ được lập từ thời kỳ nào, nhưng bản chữ Hán này được chép lại năm Khải Định thứ 2 (1917).  Quốc mẫu tên thật là Lăng Thị Tiêu, người được Hùng Chiêu Vương thứ 7 lập làm Chính Vương Phi, có công giúp Vua dẹp giặc, mở mang bờ cõi, phát triển nông nghiệp. Xong công việc, Bà lại trở về quê hương tại thôn Đông Lộ - xã Đại Đình - huyệnTamĐảongày nay, rồi "hoá" tại đây. Tục thờ mẫu có rất nhiều tại các làng xã của Vĩnh Phúc, theo Trung tâm xúc tiến du lịch tỉnh Vĩnh Phúc, trên địa bàn tỉnh có khoảng 50 di tích thờ Quốc mẫu Tây Thiên. Riêng xã Đại Đình có tới 5 điểm thờ vị Quốc mẫu linh thiêng này. Bên cạnh thờ Quốc mẫu Lăng Thị Tiêu, các đình, đền ở Tây Thiên còn thờ Mẫu Thiên, Mẫu Địa, Mẫu Thượng Ngàn (các vị thần cai quản trời, đất, núi rừng) và các ông hoàng, bà chúa. Để tưởng nhớ Quốc mẫu Tây Thiên, hằng năm vào ngày 15/2 âm lịch, dân trong vùng lại mở hội để cùng khách thập phương tưởng nhớ công đức, tỏ lòng biết ơn và cầu xin Quốc mẫu phù hộ cho bình an, may mắn.
    Như vậy, Quốc Mẫu Tây Thiên vừa là con người của huyền sử, vừa là con người thật với lai lịch rõ ràng. Tưởng nhớ công đức của Bà, nhân dân trong vùng lập đền thờ để hương khói hàng ngày. Bao đời nay, các triều đại phong kiến từ Đinh, Lý, Trần, Lê đều sắc phong Người là: Tam Đảo Sơn Trụ Quốc Mẫu Tối Linh Đại Vương, hàng năm cử các quan đại thần lên cúng tế.


  1. 2.     Lễ hội hoa đăng ở Tây Thiên trong đêm hội Tây Thiên

Đêm hội Hoa đăng là một trong những hoạt động chào mừng Lễ hội Tây Thiên.Hội Hoa đăng là một nét đẹp văn hóa tâm linh, là một lễ hội truyền thống mang lại giá trị tinh thần lớn của người Việt nam, vừa cầu nguyện cho quốc thái dân an, nhân loại hạnh phúc, đất nước phồn vinh và nhân dân an lạc. Sự kiện này cũng thể hiện sự hài hòa, nét đặc sắc tín ngưỡng Phật - Mẫu trong văn hóa tâm linh Tây Thiên - Tam Đảo, cũng là dịp để thực hành truyền thống “Uống nước nhớ nguồn”, tri ân công đức của các bậc tiền nhân đã dày công xây dựng “cội đạo - nền nhân”.

                                                          


  1. a.     Chuẩn bị

Lễ hội Tây Thiên hàng năm được tổ chức trong 3 ngày, bắt đầu từ ngày 15-2 (âm lịch) là ngày chính lễ.

Chuẩn bị đến ngày tổ chức lễ hội, nhân dân trong vùng tổ chức làm lễ cáo tại đền Thượng, tổ chức luyện tập các đoàn tế, đoàn rước, đoàn nhạc bát âm. Ngày chính hội thì lễ rước kiệu bắt đầu lúc 7 giờ, từ đến Mẫu sinh đến đền Thõng thì hội kiệu và tiến hành lễ dâng hương tại sân đền Thõng dưới gốc đa. Trong lễ hội có các hoạt động biểu diễn văn nghệ của các đoàn nghệ thuật và hát Soọng cô của đồng bào dân tộc Sán Dìu; tổ chức các môn thi đấu thể thao như vật, cờ tướng, kéo co, chọi gà, bóng chuyền, có năm tổ chức hội chợ trong lễ hội, làm tăng sự phong phú, hấp dẫn và náo nhiệt.

Từ mùng 1 tháng Giêng (lúc giao thừa) thì hàng đoàn người, đoàn xe từ khắp các ngả đường hối hả kéo nhau về đến cửa Đền Thõng làm lễ cầu may cho một năm mới an lành, tốt tươi. Và suốt như vậy cho đến ngày chính hội thì lượng du khách đến càng đông, tiếp tục rải rác những tháng tiếp theo cho đến mùa hè. Thiền viện Trúc lâm Tây Thiên cũng là điểm thăm quan vãn cảnh lý tưởng cho du khách trong mùa lễ hội. Thiền viện tổ chức hai lễ hội chính trong năm là Đại lễ Phật Đản ngày 15-4 (âm lịch) và lễ Vu lan ngày 15-7 (âm lịch). 


  1. b.     Các nghi thức

Các nghi thức trong Lễ hội Tây Thiên mang những nét độc đáo riêng, phần Lễ gồm: Lễ cáo, lễ tạ, lễ rước và lễ dâng hương để đồng bào các dân tộc tỉnh Vĩnh Phúc cùng du khách thập phương về lễ Phật, lễ Mẫu, bày tỏ lòng thành kính trước công đức của Quốc Mẫu Tây Thiên với quê hương đất nước.

Phần hội Tây Thiên sẽ có các trò chơi, trò diễn của cư dân nông nghiệp lúa nước từ buổi đầu sơ khai thời các Vua Hùng dựng nước, gắn với các hoạt động thể thao truyền thống, hiện đại. Đặc biệt là các làn điệu dân ca của người Kinh và người dân tộc Sán Dìu định cư ở chân núi Tam Đảo.  Những hoạt động dân gian trong Lễ hội Tây Thiên có thể kể đến như thi hát dân ca người Sán Dìu, thi làm bánh chưng, bánh dày, thi nấu cơm, thi hú đáo, kéo co, chọi gà,…Những lời ca, tiếng hát hòa cùng nhạc cụ truyền thống thể hiện sinh động đời sống tinh thần của nhân dân, ca ngợi công lao Quốc Mẫu Tây Thiên, tình yêu đôi lứa, tình yêu Tổ quốc và không khí hăng say lao động sản xuất...

Tại buổi lễ, sau màn trống hội của Chư Ni miền sơn cước thực hiện và Chư Tăng thực hiện nghi thức niêm hương bạch Phật. Các phật tử được Chư Tôn Đức trực tiếp truyền đăng từ ngọn đèn thiền tỏa rạng. Những ngọn nến được thắp lên tỏa ánh sáng Từ Bi và Trí Tuệ với tâm thiện lành, với những ý niệm tốt đẹp để truyền đi thông điệp "Chính Pháp Cửu Trụ Cõi Ta Bà", cầu chúc cho nhau luôn bình an trong cuộc sống, nhắc nhở mọi người sống biết yêu thương, từ ái với nhau. 

 C. Ý nghĩa của lễ dâng hoa đăng

 Một trong những hoạt động chào mừng Lễ hội Tây Thiên, đêm hội Hoa đăng Tây Thiên được tổ chức với hàng ngàn sư thầy cùng phật tử phát tâm thiết lễ cúng dường cầu quốc thái dân an, cầu nguyện cho đất nước thái bình, nhân dân no ấm, cầu nguyện siêu độ cho người đã khuất theo ánh sáng ấm áp mà xả bỏ oan khiên thù hận bước theo con đường giải thoát khổ đau. Người cúng đèn có được phước báo trí huệ sáng suốt và hưởng nhiều ích lợi

Trong buổi lễ các phật tử được các Thầy truyền đăng, những ngọn nến thắp sáng tâm niệm lành, thắp sáng lên tâm niệm tốt đẹp và truyền cho nhau niềm tin, truyền cho nhau chân lý. Cầu chúc nhau một tâm niệm yêu thương nhân bản.

Mỗi ngọn nến được đốt lên, mỗi lời cầu nguyện gửi vào đó một tâm niệm thiện lành, một tâm niệm an lạc cho mình và cho mọi người. Mỗi ngọn đèn trên tay là ánh sáng từ bi xóa hết mọi khổ đau để cùng nhau xây dựng một đất nước tươi đẹp và phồn vinh, hướng đến một xã hội dân chủ, công bằng, văn minh. Mỗi ngọn đèn trên tay là một lời cầu nguyện cho thế giới hòa bình, nhân loại hạnh phúc và nhân dân an lạc. Được tham dự một lễ hội Hoa đăng như vậy là một sự may mắn và vô cùng hoan hỷ với mỗi người dân. 

                                                        

 Mỗi ngọn nến được đốt lên tỏa ánh sáng vi diệu xoá tan màn đêm tối vô minh, đã tạo thành một khung cảnh lung linh rực rỡ. Mỗi ngọn nến là một lời cầu nguyện và gửi vào đó một tâm niệm thiện lành, một ước vọng cho mình và cho mọi người với ý nguyện cùng nhau xây dựng đất nước phồn vinh, hướng đến một xã hội tươi đẹp. Mỗi ngọn nến trên tay cũng là một lời cầu nguyện cho thế giới hòa bình, chúng sinh an lạc. 

  Theo ý nghĩa dân gian thì hoa đăng có nghĩa là đèn hoaLễ hội thả Hoa đăng là lễ hội thắp đèn được trang trí bằng những chiếc đèn hoa. Hoa đăng được thắp sáng nhằm mục đích tôn vinh những giá trị tinh thần, giá trị tâm linh và văn hóa của người Việt Nam vào những ngày lễ lớn. Đặc biệt là lễ hội đầu năm mới, lễ Thượng Nguyên, đốt đèn mừng lễ hội, cầu nguyện quốc thái dân an, cầu âm siêu dương thái. Hoa đăng được thả trên sông vừa ấm cúng, thẩm mỹ, giàu truyền thống vừa mang lại giá trị tâm linh mở đầu cho một năm mới tốt đẹp.

                                                               


  1. 3.     Bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa dân tộc

 Hiện tượng thờ Quốc Mẫu Tây Thiên còn thể hiện sự tích hợp văn hóa liên tộc người. Hiện tại, trên địa bàn các nơi thờ Quốc Mẫu Tây Thiên, đặc biệt ở các ngôi đền Mẫu Hóa, Mẫu Sinh đều là làng của người Sán Dìu. Họ không chỉ là chủ nhân thờ phụng Mẫu ở các ngôi đền chính này, mà còn tích cực tham gia các lễ hội hàng năm vào các dịp ngày đản và ngày kỵ Quốc Mẫu. Khi chúng tôi hỏi các cụ người Sán Dìu thì họ đều khẳng định Quốc Mẫu Tây Thiên chính là vị Mẫu thần của dân tộc họ và họ tham gia lễ hội với tư cách là chủ nhân văn hóa.

Như chúng ta biết, người Sán Dìu (Sơn Nhân) là tộc người thiểu số ở nam Trung Quốc di cư vào nước ta khoảng trên dưới 300 năm nay. Có thể giải thích hiện tượng này từ cơ sở tương đồng văn hóa. Rất có thể ngay từ quê hương xưa, họ đã từng tôn thờ vị nữ thần núi, khi đến Việt Nam, họ đã sớm hòa nhập vào việc tôn thờ Quốc Mẫu Tây Thiên và coi đó như là văn hóa tín ngưỡng của chính mình. Sự hội nhập văn hóa này khiến cho mối quan hệ giữa người Việt và người Sán Dìu trong vùng càng trở nên gắn bó và đoàn kết hơn. Đó cũng là nét độc đáo của truyền thống văn hóa của nhân dân vùng Tây Thiên Vĩnh Phúc.

Tục thờ Mẫu ở Tây Thiên đã là yếu tố cốt lõi tạo nên một không gian văn hóa tâm linh với vẻ đẹp thiên nhiên vừa hùng vĩ vừa thơ mộng, ở đó các di tích kiến trúc thờ cúng đã có tuổi lâu đời, ít nhất cũng từ thời Lý, Trần, mà tiêu biểu là ngôi chùa đồng. Cũng cần nói thêm rằng, các kiến trúc đền thờ Quốc Mẫu Tây Thiên đều đi liền và gắn kết với các ngôi chùa cổ kính, tạo nên thế liên kết Phật - Mẫu, Mẫu - Phật rất độc đáo. Đó còn là không gian lưu truyền các huyền thoại, truyền thuyết về Quốc mẫu Lăng Thị Tiêu, dù đó là cô gái có công giúp Vua Hùng diệt giặc hay chính là nguyên phi của vua Hùng Chiêu Vương. Từ các huyền thoại, truyền thuyết và các di tích đền, chùa như vậy chính là không gian thiêng diễn ra các nghi lễ, phong tục và lễ hội hàng năm, nơi thu hút các doàn hành hương từ muôn nơi đỏ về với tâm thức “Về với Phật, đến với Mẫu”. Về với Phật là về với thế giới vĩnh hằng, nơi Tây Thiên cực lạc, còn đến với Mẫu là đến với ước vọng cầu mong Mẫu mang lại cho ta sức khỏe, tài, lộc của thế giới trần thế hiện tồn.

 

 

 

 


Hãy đến với Liên kết Việt

Nếu bạn thấy hay hãy chia sẽ lên Facebook Chia sẽ facebook

Tự ghép hình ảnh dễ thương
Ghép khung ảnh dễ thương
Ghép khung ảnh dễ thương
Ghép ảnh online
Ghép ảnh online
Tùy ý thư pháp - Tạo chỉnh sửa chữ thư pháp theo ý
Tùy ý thư pháp
Tạo thiệp theo sự kiện - tạo thiệp 8/3, tạo thiệp 30/4
Tạo thiệp theo sự kiện
Viết lời yêu thương
Tạo album Slideshow hình có nhạc
Tạo album Slideshow hình có nhạc
Ghép tên lên ly Cốc
Ghép tên lên ly Cốc
Tạo ảnh avatar, tạo ảnh chibi, Vẽ ảnh chibi ngộ nghĩnh
Vẽ ảnh chibi ngộ nghĩnh
Tạo chữ - Thơ thư pháp - viết thư pháp đẹp
Tạo chữ - Thơ thư pháp
Chỉnh sửa hình ảnh với photoshop
Photoshop Online
Hãy đến với Liên kết Việt
Back To Top
Trở về trước