{{title}}

{{message}}

Ghé thăm gần đây nhất
  • Phạm Thọ Hải Minh
  • Lienketviet.net
  • Lại Thị Bích Nguyệt
  • Trần Thị Hương Sen
  • Tran Hong Phuong
  • Sùng A Cải
Bài viết nổi bật
loading...
Hãy đến với Liên kết Việt

bởi - cập nhật lúc: 21:32:10 27/05/2016 - Lượt xem: 41,303 lượt


Làm mới bài đăng [ bài thi "Lễ Hội - Văn Hóa Dân Tộc" ] (Xem thể lệ)
loading...

Gần nửa đêm, một cán bộ xã căn dặn chúng tôi: “Sau lễ mật là lễ “tháo khoán”. Lúc này, các đôi trai gái được “tự do” mọi chuyện. Bởi vậy, trong 15 phút ấy, nếu có ai… “nghịch” hay làm gì cậu, cũng không được từ chối. Đó là “15 phút đứng trên mọi khuôn phép”.


Trong lúc chúng tôi còn chưa hết ngơ ngác, vị cán bộ lại tự hào cho biết thêm: “Chỉ có Tứ Xã này mới có màn lễ độc đáo đến thế”.


Lễ giáo mà kỳ lạ vậy?


Đó là lễ Linh tinh tình phộc được tổ chức tại miếu Trò làng Trám (còn có tên là miếu Đụ Đị), xã Tứ Xã, huyện Lâm Thao, tỉnh Phú Thọ. Nghi lễ tái hiện cảnh giao hợp của đàn ông và đàn bà này vừa được tổ chức vào đêm 11 rạng sáng 12 tháng Giêng hằng năm.


Các cụ cao niên trong làng cho hay, ngôi miếu này thờ bà Ngô Thị Thanh - người có công dạy dân làng múa hát, chơi trò chơi và làm lễ hội. Chính bởi những trò chơi rất “khác biệt” nên người dân gọi bà là “bà Đụ Đị” cái tên mang ý nghĩa phồn thực.


Vào mỗi tối 11/1 âm lịch hàng năm, người dân xã Tứ Xã, huyện Lâm Thao (Phú Thọ) lại tổ chức lễ hội Trò Trám (hay còn gọi là Linh tinh tình phộc). Ngay từ 20h, hàng nghìn người tập trung về sân Miếu tham dự. Các tiết mục múa, hát về "sĩ, nông, công, thương" mở màn thu hút khán giả. Đây có thể coi là lễ hội có một không hai ở nước ta, nhằm tôn vinh tín ngưỡng phồn thực của cư dân vùng lúa nước.


 


Hàng nghìn người dân quanh vùng và khách thập phương đã về xã Tứ Xã, huyện Lâm Thao (Phú Thọ) để tận mắt chứng kiến lễ hội Trò Trám hay còn gọi là "Linh tinh tình phộc" diễn ra vào lúc nửa đêm (tức đêm 11 rạng sáng ngày 12 tháng Giêng âm lịch).


 


Ngay từ chập tối ngày 11, tại sân miếu Trò đã diễn ra các trò diễn xướng dân gian như Tứ dân chi nghiệp với tích của bốn nghề chính ở nước ta ngày trước là sĩ, nông, công, thương. Tham gia diễn trò là những người nông dân của làng Trám với cách hóa trang và trang phục đầy màu sắc. Trong tiếng trống, tiếng chiêng rộn rã, những “nghệ sĩ” nông dân say xưa diễn với những câu hát vui nhộn.


 


Khoảng 9 giờ 30 tại sân miếu Trò diễn ra nhiều tích trò đặc trưng của nông dân vùng trung du bắc bộ với rất nhiều câu hát ví von có phần hơi "tục" như: "Ai ơi chớ tưởng tôi già, tôi còn gánh được dăm ba cái... lờ!". Với Trò trình nghề tứ dân chi nghiệp với bốn nghề chính trong dân gian là sĩ, nông, công, thương.


 


Các tiết mục diễn trò nhận được sự hưởng ứng tham gia cổ vũ của hàng ngàn người dân và du khách.


 


Nhiều người còn leo lên cả tường bao gần đó để theo dõi.


 


Nhiều hoạt động trong sản xuất nông nghiệp cũng như sinh hoạt vùng nông thôn được tái hiện rất sinh động và hấp dẫn.



Đến 11h đêm, cụ Nguyễn Thành Ngữ là Từ ở miếu Trò bắt đầu chuẩn bị cho phần lễ.


Phần lễ này diễn ra trong khoảng một tiếng đồng hồ


 


Các cụ bô lão trong làng rửa sạch tay trước khi tham gia phần dâng lễ


 


Cầu cho cho nhân dân được ấm no hạnh phúc, sinh sôi nảy nở và mùa màng bội thu


 


Lễ rước lúa thần - lễ cầu mùa, cầu no ấm, mưa thuận gió hòa, mùa màng tươi tốt


 


Người con gái chuẩn bị phục trang để ra làm lễ ở miếu Trò


 


Mặc dù tiết trời lạnh giá nhưng người con trai vẫn phải đóng khố cởi trần, còn người con gái mặc áo tứ thân như hình ảnh các phụ nữ xưa.


 


Đúng 12h đêm, chủ tế làm lễ tế, bắt đầu buổi "lễ Mật"


 


Sau đó lấy ra cặp sinh thực khí bằng gỗ được cất rất cẩn thận trong chiếc hòm đỏ phía trên bàn thờ trong miếu. Lúc này, miếu Đụ Đị như muốn sập bởi dân làng xô đẩy, chen nhau cố để nhìn tận mắt “hai vật thiêng”. Bởi chỉ cần hai vật được đưa đến tay đôi nam nữ, ánh đèn sẽ tắt hết.


 


Hộp Nõ và Nường được đặt trước bàn thờ để chuẩn bị cho nghi thức quan trọng nhất


 


Sau khi đưa lễ vật xuống đặt ở bàn thờ, cụ Từ tung đồng tiền xu xin khấn thần miếu để được tiến hành làm lễ. Tuy nhiên, phải đến lần thứ 4 tung đồng tiền, thần miếu mới đồng ý và nghi thức của Lễ Mật mới được bắt đầu.


 


Người Tứ Xã quan niệm, khi các thần linh chứng giám thì lúc đó linh vật mới thiêng, chiếc hộp ra lúc này sẽ mở ra



Chủ từ cất tiếng ca kêu gọi đôi nam nữ ra ngoài.


 


Sau đó chủ từ mở chiếc hộp chứa linh vật ra.


Hòm thiêng ở trong có chứa biểu trưng cho giống đực được gọi là "Nõ" và giống cái được gọi là "Nường"



"Nõ" và "Nường", tượng trưng cho giới tính của nam và nữ, là linh vật chính của lễ hội, được làm bằng gỗ mít, sơn màu đỏ, là vật để tế và cầu cho nòi giống sinh sôi. Nghi lễ này chỉ thực hiện duy nhất một năm một lần vào lúc 0h.


 


Cụ chủ lễ mở hộp, lấy ra hai vật linh


 


Người dân cố chen chúc nhau để được tận mắt mình thấy vật linh


Rồi cụ chủ lễ đưa “linh vật” cho một cặp nam nữ, người nam cầm “cái của nam” còn người nữ cầm “cái của nữ”. Đèn tắt phụt, đồng thời vang lên khẩu lệnh của cụ chủ lễ “linh tinh tình phộc”. Sau khẩu lệnh, đôi nam nữ “phộc” sinh thực khí bằng gỗ vào nhau 3 lần.


Người nam cởi trần đóng khố, tay cầm nõ tượng trưng cho sinh thực khí nam. Nhân vật nữ mặc váy yếm cầm nường tượng trưng cho sinh thực khí nữ. Sau khi nghe cụ từ hô “Linh tinh tình phộc”, người nam cầm nõ cắm vào nường của người nữ. Cứ hô và cắm như vậy đủ ba lần trong tiếng reo hò của dân làng.


Trong đêm tối, chủ tế nghe tiếng “cạch” đủ ba lần thì đèn lại sáng. Phút ấy gọi là phút “thiêng”.


 


Khi chủ tế yêu cầu tắt đèn, hô lên cũng là lúc hai linh vật giao kết và ước vọng cho mùa màng bội thu





Phần quan trọng nhất lễ hội: Hai sinh thực khí chạm vào nhau


Xong xuôi mọi người đạp chiêng trống để mừng và kính cáo với thần linh, thiên địa biết "lễ Mật" đã thành công trong tiếng vỗ tay của dân làng. Lúc này, ở ngoài đình, người dân và khách thập phương ai cũng vui mừng.



Bên ngoài ngôi miếu nhiều người đứng xem ở các ô cửa


Sự chờ đợi đã được đền đáp, sau đủ 3 lần “phộc”, đèn lại sáng, “lễ mật – linh tinh tình phộc” đã thành công. Khuôn mặt Chủ tịch xã và Phó chủ tịch xã rạng rỡ hẳn lên


“Tôi rất căng thẳng, hai tay gồng lên nắm chặt cái nõ nhưng khi đâm trúng cả ba phát vào cái nường, tôi cảm thấy rất sung sướng, tự hào” - Anh Chiến chia sẻ sau khi làm “chuyện ấy” ở giữa miếu Đụ Đị, trước hàng trăm ánh mắt của người dân cũng như du khách.


Chị Bùi Thị Thanh Huyền, vợ anh Chiến chia sẻ: “Dù đã chuẩn bị tâm lý từ trước nhưng tôi cũng căng thẳng không kém. Khi được nhận cái nường của ông chủ lễ, tôi đã phải giữ rất chặt để chồng tôi đâm trúng đích. Chỉ cần giữ không vững là chồng tôi sẽ đâm trượt”.


Sau giây phút thực hiện thành công nghi lễ làm “chuyện ấy” giữa miếu Đụ Đị. Anh Chiến cho biết thêm: “Cảm giác của vợ chồng tôi thấy rất phấn khởi, vinh dự đã được bà con tín nhiệm chọn thực hiện nghi lễ “tình phộc” trong lễ Mật. Hy vọng bà con toàn quốc được mùa màng bội thu, sức khỏe dồi dào”.


 


Sau Lễ Mật, cụ chủ lễ lại hô to “tháo khoán”, lúc này, các đôi trai gái được “tự do” mọi chuyện. Nếu 9 tháng 10 ngày sau sinh con, đứa con ấy được coi là “trời ban”, cả làng sẽ cùng nhau nuôi dưỡng.


Anh Nguyễn Văn Nam (trú tại quận Tây Hồ, TP Hà Nội) cho biết, khoảng 5 năm trở lại đây, năm nào anh cũng về đây để tham dự lễ hội “Linh tinh tình phộc”.


"Trong số các năm mà tôi đến dự lễ hội, tôi thấy năm nay đông và có phần náo nhiệt nhất.


Theo quan niệm của các cụ để lại, nếu đi xem lễ hội mà tận mắt chứng kiến được lễ vật làm Lễ Mật thì năm đó làm ăn may mắn, gặt hái được nhiều thành công.


Chính vì thế, 5 năm nay cứ đến ngày lễ hội là tôi lại thu xếp công việc để về tham dự”, anh Nam nói.


 


Nhiều người xin cụ Từ cho cầm vào sinh thực khí nam để lấy may, chụp ảnh làm kỷ niệm.


 


Sau khi làm lễ xong hai vợ chồng đôi nam nữ vội vào trong buồng nhỏ ở miếu.


Theo phong tục từ thuở xưa, vào giờ tháo khoán, ngoài rừng trám, các đôi trai gái và dân làng được tự do làm mọi chuyện và người nữ phải giữ một vật của người nam để làm tin như khăn đội đầu. Cô nào mang thai trong dịp đó là lễ hèm của làng thành công, đem lại điều may mắn cả năm cho gia đình và toàn thôn. Thôn sẽ đứng ra lo liệu tổ chức lễ cưới cho họ và không phải nộp khoản tiền cheo.


Những đứa trẻ được sinh ra từ đêm “linh tinh tình phộc” đều được làng chấp nhận vì họ cho rằng chúng sẽ mang lại sự phồn vinh cho cả làng.

loading...

Hãy đến với Liên kết Việt

Nếu bạn thấy hay hãy chia sẽ lên Facebook Chia sẽ facebook

Tự ghép hình ảnh dễ thương
Ghép khung ảnh dễ thương
Ghép khung ảnh dễ thương
Ghép ảnh online
Ghép ảnh online
Tùy ý thư pháp - Tạo chỉnh sửa chữ thư pháp theo ý
Tùy ý thư pháp
Tạo thiệp theo sự kiện - tạo thiệp 8/3, tạo thiệp 30/4
Tạo thiệp theo sự kiện
Viết lời yêu thương
Tạo album Slideshow hình có nhạc
Tạo album Slideshow hình có nhạc
Ghép tên lên ly Cốc
Ghép tên lên ly Cốc
Tạo ảnh avatar, tạo ảnh chibi, Vẽ ảnh chibi ngộ nghĩnh
Vẽ ảnh chibi ngộ nghĩnh
Tạo chữ - Thơ thư pháp - viết thư pháp đẹp
Tạo chữ - Thơ thư pháp
Chỉnh sửa hình ảnh với photoshop
Photoshop Online
Hãy đến với Liên kết Việt
Back To Top
Trở về trước