{{title}}

{{message}}

Ghé thăm gần đây nhất
  • Trần Lâm Anh Kiệt
  • chudinhdoanh
  • Hoàng Ballack
  • Dương Phước Lộc
Bài viết nổi bật
Hãy đến với Liên kết Việt

bởi - cập nhật lúc: 08:33:26 19/09/2015 - Lượt xem: 6,432 lượt



DƯỚI BÓNG HÀNG ME

Lương y Thái Kim Thanh Nguyên

***************

Từ lâu, cây me đã gắn bó mật thiết với đời sống của người dân Việt Nam nói chung cũng như những thành phố lớn. Ngày ấy những rặng cây xanh, cây me, cây sao… được xem là những cây tiêu biểu cho “Hòn ngọc Viễn Đông”. Ngay từ những năm thành lập Sài Gòn – Gia định, người ta trồng từng hàng me ngút ngàn ở Đồn Đất, Bến Chương Dương, Bà Quẹo… để làm bóng mát cho xe song mã. Sau đó, được gây trồng hầu như khắp Thành Phố vì tính thích nghi và nhanh phát triển của nó. Có những nơi, cây me đã để lại địa danh như Ngã tư Tân Kỳ Tân Quý - Cách Mạng Tháng Tám, xưa gọi là Ngã Ba Cây Me mà có lẽ chỉ người định cư tại đây thật nhiều năm mới nhớ.

Trải bao thế cuộc thăng trầm; hàng me vẫn chở che những phận số gắn liền sương gió như ba gác, xích lô, vá xe, quán cóc…; nó cũng không ngừng xoa dịu nhọc nhằn cho những cảnh đời xuôi ngược mua gánh bán bưng giữa cái thị thành phồn hoa nhưng chợt mưa chợt nắng này. 

Ảnh: Cao Thái Thanh

Cây me thuộc họ Vang (Caesalpiniaceae). Nhiều người cho rằng chúng vốn xuất xứ từ Châu Phi và phát triển ở  Ấn Độ nên có tên khoa học là Tamarindus Indica Linn. Sau đó, được gây trồng phổ biến khắp các vùng nhiệt đới. Tại Việt Nam, me có nhiều chủng loại, có nơi mọc thành rừng.

Là cây thân gỗ cao đến 20m nên nó toả bóng trùm vào hàng hiên những dãy biệt thự cổ. Ngày ngày chúng vô tư buông thả từng đợt lá kép lông chim  hoa vàng lả tả trong từng đôi mắt người lại qua. Rồi không để phiền hà ai, bầy lá hoa mặc tình cuốn theo chiều gió dập dìu tấp vào một hốc đường quen thuộc chờ đêm đêm xe đến mang đi. Những chiếc quả thuông phân khúc màu nâu sẫm, buông thõng đong đưa gợi thèm hương vị chua thanh lẫn ngọt ngào.

Thành phần hóa học của me gồm acid citrique, acid tactrique, acid malic, kali bitactrat, đường, gôm, pectin. Trong hạt có glucoza, xylan, protid, glucid, lipid, chất sáp, muối vô cơ… Theo Đông y, quả me có vị chua, tính mát, có tác dụng thanh nhiệt, giải nắng. Nạo cùi quả sấy khô để dành khi bị ho sốt, đầy bụng, ăn khó tiêu lại kèm táo bón… đem hãm nước sôi cho tan uống vào rất hiệu quả; trẻ em mỗi lần dùng 5gr, người lớn 10gr, ngày uống 2-3 lần. Ngoài ra, người ta thường chế xirô me bằng cách dùng 50gr nạc cùi, 500ml nước và 120 gr đường cát, đun sôi nhỏ lửa còn lại 200 ml. Xirô me dùng khan mỗi lần uống 1 muỗng cà phê đến 1 muỗng canh, chữa viêm họng cấp và mãn, hoặc pha nước đá uống giải khát, nhuận tràng. Gỗ cây me bào mỏng sắc uống thông tiểu, tiêu thấp. Vỏ cây có chứa tanin, sắc đặc uống cầm tiêu chảy, sắc ngậm chữa viêm họng, viêm lợi răng. Lá nấu nước tắm ghẻ chốc và người bệnh thuỷ đậu đã lành da. Ngoài ra, dùng 4-8g hạt me phối hợp 6-12g quả giun sao vàng tán bột chia đều uống liền trong ba ngày vào lúc sáng sớm có tác dụng trục tẩy được nhiều loại giun sán.

Me dùng để chế biến những món ăn đậm đà khẩu vị dân tộc, khiến cho ai một lần dùng qua khó mà quên được. Như được chế biến làm những chất chấm độc đáo không thể thay thế của một số món ăn: nước cốt me với bún riêu, nước mắm me với chả tôm chiên lăn bột, mạch nha me mè tráng trên bánh gạo nướng…

Me là nguyên liệu chính để nấu món canh chua truyền thống. Hiện nay người ta thiết kế nhiều bài bản bằng nhiều loại sinh vật phối hợp cùng các lá quả có vị chua khác; nhưng canh chua “quả me - cá lóc - tép bạc - bạc hà – giá đậu xanh - quả khóm - cà chua - rau rút…” vẫn giữ nguyên vị trí vô địch và đã trở thành một đặc sản ẩm thực có giá trị văn hoá.

Chè hạt me tưởng thật đơn giản nhưng lại có một hương vị riêng rất lôi cuốn. Mứt me là một món quà được đón nhận trân trọng trong ngày Tết vì nó có hình thức rất đẹp mắt, lại giữ nguyên dáng vẻ hấp dẫn đồng thời còn giữ được tương đối vị chua ngọt của quả me.

Ô mai me không những gắn bó với các bạn tuổi mực tím mà còn làm hài lòng các bậc cao niên nhờ chất giải khát thấm thía của me, cái tính làm thư thái của gừng và vị thanh tao của một chút cam thảo.

Ảnh: Tạp chí Bonsai

Do me có sớ vớ vỏ đẹp, thân oằn, lá nhuyễn nên các nghệ nhân thường chiết cành để làm bon sai trông rất thanh cảnh. Để kích thích cho me bon sai ra trái cũng đòi hỏi khá sâu về kỹ thuật. Hiện nay nhiều cây me nổi tiếng để lại dấu ấn và tiếng tăm lâu dài trong làng thưởng ngoạn. Đó như cây me trăm tuổi được đánh giá tiền tỷ của nghệ nhân Bùi Quốc Nam. Theo thông tin những năm gần đây, cây me này liên tiếp đạt giải Đặc sắc tại hội hoa xuân Tao Đàn và giải Đặc biệt tại hội Hoa xuân tại Phú Mỹ Hưng. Lại như cây me Phước Trường hơn 200 năm tuổi cao khoảng 30m, chu vi gốc 2 người ôm không hết đã trở thành hình ảnh quen thuộc trong cuộc sống và đi vào tâm thức của người dân địa phương. Hội Bảo vệ Thiên nhiên và Môi trường Việt Nam đã trao bằng công nhận Cây Di sản Việt Nam để vinh danh cây me cổ thụ đã được Sở Văn hoá Thông tin tỉnh Quảng Nam Đà Nẵng gắn bia “di tích lịch sử” này. Và như cây me có tuổi đời hơn 200 năm, cao 24m, đường kính thân cây 1,2m, tán rộng che phủ 600m² do cụ Hồ Phi Phúc, thân sinh ba anh em Nguyễn Nhạc, Nguyễn Huệ, Nguyễn Lữ trồng trong vườn nhà. Cây Me ấy đã gắn bó với cuộc sống của Tây Sơn Tam kiệt từ lúc sinh ra đến khi dấy binh khởi nghĩa lập nên triều đại Tây Sơn; là một trong khoảng 300 hồ sơ được Hội Bảo vệ Thiên nhiên và Môi trường Việt Nam vinh danh Cây Di sản Việt Nam.

Mỗi người Sài Gòn giờ đây đã phải tự tìm cách lưu giữ vào ký ức về những hàng cây cổ thụ thân thương đầy ắp kỷ niệm; đã và sẽ được lựa chọn di dời hay bị vô tình đốn hạ. Là một người làm thơ, nhưng đến giờ tôi hãy còn đau đáu một ý thơ mộc mạc nhưng hết sức chân thành của ai đó, mà chắc người ấy đã thành danh và có thể không còn nhận ra câu thơ của chính mình: Ai đi dưới bóng hàng me ấy / Có cám ơn chiếc lá me không?

Thương quá hàng me! “ Nhân vật tiên phong” trong những bước dầu mở mang Sài Gòn - Gia Định, đến nay vẫn lặng lẽ thuỷ chung theo cùng nhịp sống của chúng ta. Mặc dù có nhiều lúc chúng ta đã phải bùi ngùi chấp nhận nhìn nó đang đi vào dĩ vãng để tạo điều kiện phát triển những dự án mới hầu đáp ứng cuộc diện xã hội ngày càng văn minh hiện đại.

Đính kèm

Hãy đến với Liên kết Việt

Nếu bạn thấy hay hãy chia sẽ lên Facebook Chia sẽ facebook

Tự ghép hình ảnh dễ thương
Ghép khung ảnh dễ thương
Ghép khung ảnh dễ thương
Ghép ảnh online
Ghép ảnh online
Tùy ý thư pháp - Tạo chỉnh sửa chữ thư pháp theo ý
Tùy ý thư pháp
Tạo thiệp theo sự kiện - tạo thiệp 8/3, tạo thiệp 30/4
Tạo thiệp theo sự kiện
Viết lời yêu thương
Tạo album Slideshow hình có nhạc
Tạo album Slideshow hình có nhạc
Ghép tên lên ly Cốc
Ghép tên lên ly Cốc
Tạo ảnh avatar, tạo ảnh chibi, Vẽ ảnh chibi ngộ nghĩnh
Vẽ ảnh chibi ngộ nghĩnh
Tạo chữ - Thơ thư pháp - viết thư pháp đẹp
Tạo chữ - Thơ thư pháp
Chỉnh sửa hình ảnh với photoshop
Photoshop Online
Hãy đến với Liên kết Việt
Trở về trước